फिलिपिन्सको नेपालसँग मिल्ने चरित्र

दक्षिण–पूर्वी एसियाको पश्चिमी प्रशान्त क्षेत्रमा फैलिएको फिलिपिन्स गणतन्त्र सतहमा हेर्दा हजारौं द्वीपहरूको देश हो। तर राजनीतिक अभ्यास, सामाजिक बनावट र आर्थिक संरचनालाई गहिरिएर बुझ्दा यो देश केवल भौगोलिक विविधतामा सीमित छैन–यो विकास, लोकतन्त्र र आधुनिक राज्य निर्माणको निरन्तर प्रयोगशाला पनि हो।

करिब ११ करोड ६० लाखभन्दा बढी जनसंख्या, पाँच सय अर्ब अमेरिकी डलर नजिकको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन र एसियाका सबैभन्दा ठुला अंग्रेजी–भाषी श्रम बजारमध्ये एक भएको फिलिपिन्स आज क्षेत्रीय र विश्व अर्थतन्त्रमा आफ्नो उपस्थिति मजबुत बनाउँदै गएको छ। यही माघको पहिलो साता मारियानो एक्विनो स्टेट युनिभर्सिटीको निमन्त्रणामा मैले यो देशको भ्रमण गर्दा देखेका र बुझेका सवालहरू म पाठकसमक्ष राख्दै छु। नेपालका लागि फिलिपिन्स भौगोलिक रूपमा अलि टाढा रहे पनि वैदेशिक रोजगारी, लोकतान्त्रिक अभ्यास, युवा जनसंख्या र सेवा–आधारित अर्थतन्त्रका साझा प्रश्नमा तुलना गर्न मिल्ने एक सशक्त उदाहरण हो।