विश्वको हुरीमा नेपाल : राज्यको परीक्षा

नेपालको समस्या नेपालभित्र मात्र जन्मिएको होइन। आजको नेपाली अर्थतन्त्र विश्व अर्थव्यवस्थासँग गहिरोसँग जोडिएको छ। वैदेशिक रोजगारी, विप्रेषण, पर्यटन, आयात, पेट्रोलियम, वैदेशिक लगानी र अन्तर्राष्ट्रिय बजारका उतारचढावले नेपाली जनजीवनलाई प्रत्यक्ष प्रभावित गर्छन्। मध्यपूर्वमा द्वन्द्व बढ्दा इन्धन महँगो हुन्छ। रोजगारीमा संकट आउँदा नेपाली श्रमिकको आम्दानी प्रभावित हुन्छ। विश्व अर्थतन्त्र सुस्त हुँदा पर्यटन र लगानीमा असर पर्छ।

नेपालको वर्तमान संकटलाई केवल सरकारको अक्षमता, राजनीतिक दलहरूको कमजोरी वा प्रशासनिक अव्यवस्थाको परिणाम भनेर बुझ्नु अधुरो हुन्छ। तर यसको सम्पूर्ण दोष विश्व राजनीति, विश्व अर्थव्यवस्था वा बाह्य शक्तिलाई थोपरेर उम्कनु पनि त्यत्तिकै गलत हुन्छ। वास्तविकता यी दुईको बीचमा छ– नेपालको आन्तरिक शासन–संस्कार र बदलिँदो विश्वव्यवस्थाबीचको असन्तुलनमा।