१४ वटा शिखर र एउटी साहसी नेपाली छोरी दावा याङ्जुम शेर्पा

सन् २०२४ अक्टोबर ९ को त्यो सुनौलो बिहानी, जब नेपाली समय अनुसार ५ः३० बजे तिब्बतस्थित शिशापाङ्मा (८,०२७ मिटर) को सर्वोच्च बिन्दुमा बिहानीको पहिलो किरण ठोक्कियो, त्यतिबेला इतिहासले नयाँ पाना पल्टाउँदै थियो । ३३ वर्षीया दावा याङ्जुम शेर्पाले जब शिशापाङ्माको बरफमा आफ्नो पाइला अडाएर विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमाल आरोहण पूरा गरिन्, तब सिंगो नेपाल र विश्वभरिका महिलाहरूको टाउको गर्वले उच्च भयो । यो केवल एउटा कीर्तिमानी आरोहणको अंकगणित मात्र थिएन, एउटी नेपाली छोरीले पुरुषप्रधान पर्वतारोहणको इतिहासलाई पुनर्लेखन गर्दै असम्भवमाथि विजय हासिल गरेको एउटा जीवन्त इतिहासको रचना थियो । स्पेनकी एडुर्ने पासाबानले सन् २०१० मा रचेएको दुर्लभ इतिहासपछि विश्व पर्वतारोहणको यो विशिष्ट ‘इलिट क्लब’ मा प्रवेश गर्ने दावा प्रथम नेपाली महिला हुन्, जसले नेपाली महिलाको हिम्मत र सामथ्र्यलाई विश्वको सर्वोच्च शिखरमा पु¥याइन् ।

समुद्र सतहबाट ४,२०० मिटरको उचाइमा रहेको दोलखाको दुर्गम रोलवालिङ उपत्यकास्थित ना गाउँमा जन्मिएकी दावाको हिमालसँगको साइनो कुनै सुखद संयोग थिएन । बाध्यता र हिमाली सामीप्यताको अनौठो संगम थियो । वरिपरि विशाल, चट्टानी र डरलाग्दा हिमालहरूले घेरिएको त्यो सानो गाउँमा हुर्किँदा पर्वतारोहण कुनै रंगिन सपना थिएन । दावाको रगतमै हिमालको माटो र साहस मिसिएकोले १२ वर्षको कलिलो उमेरमा, जब अरू बालबालिकाहरू खेलौनासँग रमाइरहेका हुन्छन्, दावाले परिवारलाई समेत नभनी दोलखा र खुम्बु जोड्ने खतरनाक ताशी लाप्चा पास पार गरेर ट्रेकिङ यात्रा सुरु गरेकी थिइन् । त्यही प्रारम्भिक पदयात्रा र हिउँको चिसो हावाले उनको छातीभित्र पर्वतारोहणप्रतिको कहिल्यै ननिभ्ने आगो सल्काइदियो । औपचारिक शिक्षा पूरा गर्न नपाएकी उही गाउँले केटीले पछि आफ्नै मिहिनेतले अंग्रेजी र फ्रान्सेली भाषामा निपुणता हासिल गर्दै आफूलाई विश्वमञ्चमा सशक्त रूपमा उभ्याइन् ।