ओजोन तह विनाश र असर

वातावरण प्रदूषण विश्वका विभिन्न ठूला राष्ट्र तथा विकासोन्मुख देशका प्रमुख सहरहरूमा प्रमुख समस्याका रूपमा रहेको छ, जसमा राजधानी काठमाडौंलगायत अन्य विभिन्न सहरहरू पनि अछूतो छैनन् । सहरीकरणको विस्तार, जनसंख्याको वृद्धि, अव्यवस्थित फोहोरमैला व्यवस्थापन, पानी प्रदूषण, वायु प्रदूषण र खासगरी सवारीसाधनबाट हुने प्रदूषण आदि व्यापक भइरहेको छ । प्रदूषणलाई नियन्त्रण गर्न अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा ‘कमन ल’ पद्धतिका मुलुकमा जस्तै राष्ट्रहरूउपर दुष्कृति दायित्वको कानुन छ । तर, त्यस्तो कानुन हामीकहाँ छैन, भएको कानुन पनि प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन ।

पृथ्वीको वातावरणीय तहमाथि करिब १५ देखि ३० किमीमाथि रहेको ओजोन एउटा रक्षात्मक कवच हो । जसले सूर्यका हानिकारक किरणलाई पृथ्वीमा सिधै छिर्नबाट रोक्छ । विभिन्न मानवीय क्रियाकलापले गर्दा अव्यवस्थित औद्योगिकीकरण, ज्यादा रसायनको प्रयोगले ओजोन तहहरूमा हानि पुगी विनाश हुन थालेको छ । सो न्यूनीकरणका लागि विश्व ओजोन तह बचाउ दिवस सन् १९९५ देखि मनाउँदै आएको हो । यो १६ सेप्टेम्बरमा मनाइन्छ । यस वर्षको विश्व ओजोन तह बचाउ दिवसको नाराले जलवायु परिवर्तनमा मोन्ट्रियल प्रोटोकलको सकारात्मक प्रभाव, ओजोन रिकभरी ट्र्याकमा छ र कसरी जलवायु परिवर्तन चुनौतीलाई समर्थन गर्न सकिन्छ भन्ने वैज्ञानिक मूल्यांकन प्यानलले हालै गरेको खोजलाई फेरि दर्साएको छ । प्राणीको रक्षाका लागि विश्वव्यापी सहकार्यको आह्वानका साथ यो दिवस मनाइँदै छ ।