अर्थतन्त्रको निराशाजनक वर्ष

विक्रम संवत् २०७९ लाई फर्केर हेर्दा मुलुकको अर्थतन्त्रका लागि अत्यन्तै निराशाजनक, संकटपूर्ण देखियो छ । २०७९ ले तीन÷तीनवटा अर्थमन्त्री पाए पनि अर्थतन्त्र संकटपूर्ण अवस्थामै बित्यो । उच्च मुद्रास्फीति, विदेशी सञ्चितिमा आएको गिरावट, तरलता अभाव, कर्जाको उच्च ब्याजदर, कमजोर पुँजीगत खर्च, बढ्दो बेरोजगारी, बढ्दो सार्वजनिक ऋण, घट्दो पुँजी बजारले गर्दा अर्थतन्त्रमा बहुआयमिक समस्या देखिए । कोभिड–१९ ले ल्याएको समस्यासँगसँगै रसिया युक्रेन युद्धबाट सिर्जित विश्वव्यापी आर्थिकमन्दीबाट हाम्रो अर्थतन्त्र पूरै प्रभावित बन्यो । यद्यपि, २०८० सालसम्म आइपुग्दा पनि उल्लेखित समस्या केही एकाधबाहेक कम हुने देखिएको छैन । बरु उल्टै अझ बढेर जाने सम्भावना देखिएको छ ।

वर्ष २०७९ मा तीन-तीनवटा तहको निर्वाचन सम्पन्न भयो । सबै तहमा नयाँ जनप्रतिनिधि आए । सबै तहका जनप्रतिनिधिले आर्थिक समृद्धि, विकास तथा सुशासनको कुरा गरे पनि परिणाम ठीक विपरीत हुन पुग्यो । वर्ष २०७९ मा तीनै तहका सरकारले बजेट कार्यान्वयन गर्न सकेनन् । बरु उल्टो बजेट समीक्षामार्फत बजेटको आकार घटाए । नयाँ बजेट घोषणा गर्ने समय नजिक आइसक्दा पनि एक चौथाइ पनि पुँजीगत खर्च गर्न सकेनन् । राजस्व संकलनमा समेत सरकार कमजोर देखियो । जसको कारण राजस्वले चालू खर्चसमेत धान्न सकेन । कमजोर पुँजीगत खर्चले विकास निर्माणका काम अवरुद्ध भए । अर्थतन्त्र चलायमान हुन सकेनछ । अर्थतन्त्र चलायमान नहुँदा मन्दीको अवस्था सिर्जना भयो ।