उचित तनखा नदेऊ, भ्रष्ट हुन देऊ !

यो स्तम्भको शीर्षक पाठकको नजरमा अमिल्दो र आश्चर्यलाग्दो देखिन्छ । तर, अहिलेको वातावरणीय परिवेशनुसार यसलाई अथ्र्याउँदा राज्य सञ्चालकको व्यवहारअनुकूल सुहाउँदो र म्याच गर्ने स्तम्भकारको ठम्याइ छ । यसमा पाठकवृन्दहरूको बिमति पनि हुनसक्छ । राष्ट्रनिर्माता एवं सम्वद्र्धनकर्ता राजा पृथ्वीनारायण शाहकै दिव्य उपदेशलाई ठीक विपरीत भावार्थ आउनेगरी यो शीर्षक राखिएको छ । करिब अढाइ सय वर्ष पहिलेको र अहिलेको सामाजिक वातावरण, जनमानसको सोच र व्यवहार तथा सत्ता सञ्चालकको कार्यशैली नितान्त परिवर्तन भएको छ । पृथ्वीनारायण शाहकालको यो ज्ञानवद्र्धक दिव्य उपदेश अहिलेको लोकतान्त्रिक राज्यकालमा व्यवहारमै विपरीत भएकैले समयसापेक्ष बनाउनकै लागि यसमा शब्दको हेरफेर गरिएको मात्र हो । यसलाई अन्यथा नठानिदिन समस्त पाठकहरूमा स्तम्भकार अनुरोध गर्छ ।

दिव्य उपदेश सम्बद्ध यस आलेखमा तत्कालीन र अहिलेका राज्य सञ्चालकको मानसिकता तुलना गरिएको छ । अढाइ सय वर्षपहिलेका राष्ट्रसेवक जागरुक गराउने उद्देश्यमा दिव्य उपदेश आधारित थियो । राष्ट्रसेवक कर्मचारीलाई यथेष्ट तलब सुविधा दिनुपर्छ तर भ्रष्ट हुन दिनुहुँदैन भन्ने नै दिव्य उपदेशको मुख्य आशय हो । अहिले पनि व्यवहारमा त्यही दिव्य उपदेश नै लागू गरिनुपर्ने हो । तर, यो सिद्धान्तमै सीमित छ । अहिले राष्ट्रसेवक कर्मचारीप्रति सत्ता सञ्चालकको दृष्टिकोणमा आमूल परिवर्तन आएको छ । सिद्धान्त दिव्य उपदेशकै भए पनि अहिलेका सत्तासीन व्यक्तिको व्यवहार र कार्यशैलीले कर्मचारीलाई पर्याप्त सुविधा नदेऊ, भ्रष्ट हुन देऊ भन्ने आशय झल्काउँछ ।