भ्रष्टाचारको भड्खालोमा भासिदै मुलुक

अहिले मुलुकमा दैनिकजसो कुनै न कुनै भ्रष्टाचारसंग सम्बन्धित खबरले प्रत्रपत्रिका तथा समाचार माध्यमहरु भरिने गरेका देखिन्छन्। निजामती कर्मचारी देखि उच्च ओहोदामा पुगेका नेतासम्म, शिक्षक देखि उत्कृष्ट ठहरिएका गोल्ड मेडलिष्ट विद्यार्थी सम्म, व्यापारी देखि उद्योगीसम्म भ्रष्टाचारजन्य क्रियाकलापमा मुछिएका छन्। मुलुकमा भ्रष्टाचार एक प्रकारको दिर्घ रोग बनि सकेको छ। वनमा ऐजेरु फैलिएजस्तै यो रोग चारै तर्फ फैलिएको छ। यसले सामाजिक विकृति मात्र नभई आर्थिक विकासमा समेत बाधा पुर्याएको छ। सिमित स्रोतको दुरुपयोग बढ्दै गएकाले मुलुकमा विकास निर्माणका कार्यहरु कछुवा गतिमा अगाडी बढेको देखिन्छ ।

भ्रष्ट र आचरण गरी दुईवटा शब्दको समायोजनबाट “भ्रष्टाचार” भन्ने शब्द बनेको छ। छोटकरीमा भन्दा भ्रष्ट आचरण नै भ्रष्टाचार हो। तर कानुनीरुपले व्याख्या गर्दा सबै भ्रष्ट आचरणहरुलाई भ्रष्टाचार भन्न सकिदैन। यस्ता यस्ता आचरण अथवा कार्य गर्न हुदैन र त्यस्ता आचरण तथा कार्यहरु गरेको अवस्थामा यस्तो सजाय हुन्छ भनि कानुनले तोकेको कार्य वा आचरण गर्नु नै भ्रष्टाचार हो। समग्रमा आफुलाई सुम्पिएको आधिकार वा शक्तिलाई आफ्नो स्वार्थ र व्यक्तिगत हितका लागि दुरुपयोग गर्ने कार्य नै भ्रष्टाचार हो। भ्रष्टाचार रहेसम्म सुशासनको परिकल्पना गर्न सकिदैन। तसर्थ भ्रष्टाचारलाई सुशासनको बाधक तत्व वा शत्रुको रुपमा लिइन्छ। सुशासनले अङ्गिकर गरेका विभिन्न विषयहरु मध्ये जवाफदेहिता, पारदर्शिता र जनसहभागिता हुन्। त्यसमध्ये पनि सुशासन कायम गर्न पारदर्शितालाई अपरिहार्य तत्वको रुपमा स्वीकार गरिन्छ। विकास र सुशासन एक अर्काका परिपुरक विषय हुन्। यसर्थ, सुशासन बिना विकासको कल्पना गर्न सकिदैन।