निजामती सेवाः नाम भित्रका चुनौतीहरु

कुमार दाहाल

राणाकालमा सरकारी सेवाको नाम निजामती सेवा थिएन् । मुलुकी प्रशासनको रुपमा मुलुकी शासन चल्थ्यो । २००९ सालको बुच कमिसनले निजामती सेवा नाम सिफारिस गर्यो र २०१३ सालमा निजामती सेवा ऐन आयो । निजामती उर्दू भाषाबाट आएको शब्द हो । नेपाली बृहत् शब्दकोशमा निजामतीको अर्थ जंगीबाहेक सरकारी प्रशासन भन्ने बुझिन्छ। निजामती शब्द निजायत (ना)सँग सम्बन्धित छ । निजायतको अर्थ घरायसी ,घरव्यवहार, निज वा व्यक्तिगत कामको लागि भन्ने बुझिन्छ। निजामती शब्दको व्युँत्पत्ति र यसको अर्थ हेर्दा सार्वजनिक भन्ने बुझिदैन। यसलाई बृहत नेपाली शब्दकोशले श्री ५ को सरकारको सेवाको मौलिक अर्थमा अर्थ्याएको छ । यसको अर्थ सार्वजनिक छैन् । मानिदैन् ।