नदी, नागरिक समाज र सरकार

यस कहानीमा तीपृथ्वीन पात्र छन्, नदी, नागरिक समाज अनि सरकार । हाम्रो आफ्नो परिवेशमा अहिले संसद्देखि सडकसम्म यी वाक्यांशको चर्चा चरम चुलीमा छ । सालाखाला रूपमा यिनका प्रत्येक कार्यले एक अर्कालाई प्रभावित गरिराखेको हुन्छ । यो एउटा कथा हो, जसको समाप्ति नदीको जिम्मेवारीलाई यथास्थितिमा ल्याउन गरिने संकल्पका लागि मात्र हुनेछ ।

नदी प्रकृतिद्वारा निर्धारित मार्गमा कलकल गरेर बग्ने पानीलाई भनिन्छ । पानी जुनकुनै जलाधार या समुन्द्रसँग मिल्छ, तब नदी बन्छ । नदीको जन्म हिमाल, पहाड, जंगल, हिमनदी, जरुवा, मूल र कुण्डहरूबाट हुन्छ । यिनीको पानीको मुख्य स्रोत वर्षात्को पानी नै हो । पृथ्वीको बनोटले नदीलाई उसको दिशा दिन्छ र गुरुत्व बलले अगाडि बढ्न मद्दत गर्छ । सबै नदीहरूको कथा लगभग एकैजस्तो हुन्छ । भूगर्भीय हलचलका कारण पृथ्वीको भूगोल बदलिन्छ । आज जहाँ हिमालय छ, यस ठाउँमा करोडौं वर्षपहिला टेथिस सागर नामक समुन्द्र थियो ।