नृसिंहधाम : प्रकृतिको काख, धार्मिक साख

नेपालको राजधानी काठमाडौंबाट करिब १२० किलोमिटर उत्तर–पश्चिम, धादिङ जिल्लाको त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिकास्थित सल्यानटारमा बुढीगण्डकी र नेत्रावती नदीको संगममा श्री नृसिंहधाम अवस्थित छ। यस पवित्र भूमिमा भक्तशिरोमणि प्रह्लादले तपस्या गरी भगवान् श्री नृसिंहदेवको दर्शन पाएको किंवदन्ती छ। धादिङ जिल्लाको सल्यानटार आफैंमा पनि ऐतिहासिक, पुरातात्त्विक तथा पौराणिक रूपमा महत्वपूर्ण स्थान हो। पुरातत्वविद्हरूका अनुसार खोज–अनुसन्धानका क्रममा यस स्थानमा लिच्छविकालीन बस्ती रहेको पाइएकाले पनि यो स्थल ऐतिहासिक रूपमा विशेष मह्रत्वपूर्ण मानिन्छ।

वैदिक सनातन शास्त्रमा भगवान् नरसिंहदेवका विभिन्न १२ वटा प्राकट्यस्थल र १२ वटा नरसिंह पीठमध्ये यस स्थानलाई पनि एक पीठका रूपमा वर्णन गरिएको छ। शास्त्रीय हिसाबले यी दुई नदी नेत्रावती र बुढीगण्डकीलाई यशोधरा, विश्वधारा वा नारसिंही र ब्राह्मी भनेर स्कन्दपुराण तथा पद्मपुराणमा व्याख्या गरिएको छ।