महाशिवरात्रि : विश्वहिन्दू तीर्थयात्रीको पशुपतिमा जमघट

२०७९ साल फागुन ६ गते महाशिवरात्रिको शुभदिन परेको छ । सभ्यताको विकास क्रममा संसारभरका देशहरूमा हिन्दू धर्म र संस्कृतिले गहिरो प्रभाव पारेको छ । संस्कृति एवं सभ्यताको विकासमा शिवलिंग पूजा पनि त्यसैको प्रति बिम्ब हो । महेन्जोदारो र हरप्पा तथा सिन्धुघाँटीको सभ्यतामा भएको पुरातात्विक उत्खननमा शिवमूर्ति प्राप्त हुनाले शैव संस्कृति विश्वव्यापी भएको कुरा पुष्टी हुन्छ । शिवलिंग ’boutमा शिवपुराणमा विस्तृत व्याख्या छ । शिवपुराणमा शिवजी’bout उल्लेख छ– ‘शिवलिंग समसद्भूतः कोटी सूर्य सम प्रभुः’ ‘देव देवजमहादेव ! नीलकण्ठ नमोस्तुते ! कालरात्रि, मोहरात्रि र महारात्रि यी तीन रात्रिको हिन्दू जगत्मा विशेष महत्व छ । यी रात्रिहरूमध्ये महारात्रि नै महाशिवरात्रि हो । पशुपतिनाथ, गोसाइँकुण्ड, डोलेश्वर महादेव शिपाडोल, गोकर्णेश्वर महादेव तथा नेपाल अधिराज्यका शिवमन्दिरहरू हिन्दूहरूका लागि आकर्षणको केन्द्र बन्छ । भारत र अन्य देशबाट लाखौं तीर्थयात्रीहरू तथा साधु–सन्तहरू पशुपतिनाथको दर्शनार्थ नेपालमा आएका हुन्छन् । यसपालि साधु, सन्त, तीर्थयात्रुहरूको अध्यधिक भीड बढेको छ । पवित्र यो हिन्दूस्थलमा हिमाल, पहाड, तराईका हरक्षेत्र, पवित्र नदीहरू, ताल, धाम, जंगल, भूभागले सिञ्चित छन् । यो पवित्र भूमि विश्वको आकर्षण क्षेत्र बनेको छ । विश्वमा नेपाल र भारत वेद, उपनिषद्, पुराण तथा नीतिशास्त्र उजागर भएका हिन्दूहरूको उद्गमस्थल हुन् । तर, भारतखण्डमा हजार वर्षसम्म मुसलमान र अंग्रेजी साम्राज्यले हिन्दू र बौद्धका अस्मीताहरू तोडफोड गरेर बिटुलो बनाउँदै अंग्रेजी भाषा, इसाई धर्म र संस्कृति लाध्ने काम ग¥यो । तर, नेपालमा विदेशीहरूले प्रभूत्व जम्न नसकेकाले नेपाल विश्वको एकमात्र पवित्र हिन्दू भूमिका रूपमा सुरक्षित हुँदै आफ्नो अस्मीता बचाउन सकेकाले नेपालको विश्वमा ठूलो प्रतिष्ठा छ । भारतीय हिन्दूहरू यस भूमिलाई नै पवित्र तीर्थस्थलका रूपमा लिन्छन् ।

पशुपतिनाथ, गोसाइँकुण्ड, डोलेश्वर महादेव, गोकर्णेश्वर महादेव तथा देशभरका शिवमन्दिर हिन्दूहरूका लागि आकर्षणको केन्द्र हो