ठूला एजेन्डाबीच हराएका आधारभूत प्रश्नहरू

पछिल्ला केही दिनयता आफ्नै गाउँ, डोटीको जोरायल गाउँपालिकाका विभिन्न बस्ती पुग्ने अवसर मिल्यो। घर यहीँ भएकाले ती ठाउँहरू मेरा लागि नयाँ थिएनन्। तर, यसपटक मैले गाउँलाई एउटा फरक दृष्टिले हेर्ने प्रयास गरेँ। अहिले म सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयमा स्नातक तह (बीए) अध्ययनरत विद्यार्थी हुँ। अध्ययनले राजनीति, समाज र राज्यका सिद्धान्त सिकाइरहेको छ। तर आफ्नै गाउँका विभिन्न बस्तीमा पुगेर नागरिकसँग संवाद गर्दा मैले किताबमा नपाइने यथार्थ देख्ने र बुझ्ने अवसर पाएँ।

आफ्नै ठाउँ भएर पनि यसपटक धेरै कुरा नयाँ लागे। केही विकट बस्तीमा पुग्दा नागरिकका अनुहारमा आशा पनि देखेँ, संघर्ष पनि। उनीहरूका कुरा सुन्दै जाँदा मनमा एउटै प्रश्न बारम्बार उठिरह्यो-हामीले राजनीतिको केन्द्रमा वास्तवमै के राखेका छौँ? हामी देशका ठूला विषयमा बहस गर्छौँ। विकास, समृद्धि, सुशासन, आर्थिक वृद्धि, लगानी, पूर्वाधार र परिवर्तनका नाराले सार्वजनिक मञ्च भरिन्छन्। सामाजिक सञ्जालदेखि संसद्सम्म ठूला एजेन्डाको चर्चा हुन्छ। तर जब गाउँका घरआँगनमा पुगिन्छ, त्यहाँका मानिसका प्रश्न फरक हुन्छन्। उनीहरूका लागि सबैभन्दा ठूलो एजेन्डा बिरामी पर्दा उपचार कहाँ पाइन्छ भन्ने हो। बालबालिकाले राम्रो विद्यालयमा पढ्न पाउँछन् कि पाउँदैनन् भन्ने हो। किसानले उत्पादनको उचित मूल्य पाउँछन् कि पाउँदैनन् भन्ने हो। युवाले आफ्नै गाउँमा सम्मानजनक भविष्य देख्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने हो।