बिरामीको चाप र अस्पतालको दायित्व

मधेस स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानअन्तर्गतको प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरधामको वर्तमान दृश्यले प्रदेशको स्वास्थ्य सेवाको वास्तविक अवस्था उजागर गर्छ । उपचारका लागि दैनिक १ हजार ५ सयदेखि १ हजार ७ सय जनासम्म बिरामी पुग्ने अस्पतालमा ३ सयदेखि ३ सय ५० हाराहारी मात्र बेड हुनु आफैंमा ठूलो चुनौती हो । बिरामीको चाप निरन्तर बढिरहेको छ तर त्यसअनुसार पूर्वाधार, बेड, दक्ष जनशक्ति, उपकरण र आर्थिक स्रोत विस्तार हुन सकेको छैन । यस्तो अवस्थामा अस्पताल प्रशासनमाथि मात्र सेवा व्यवस्थापनको प्रश्न उठाउनु न्यायोचित हुँदैन ।

अस्पताल सर्वसाधारणको प्रत्यक्ष पहुँचमा रहेको प्रमुख स्वास्थ्य संस्था हो । सेवा लिन आउने नागरिकको संख्या बढ्नु अस्पतालप्रतिको विश्वासको एउटा संकेत पनि हो । तर बढ्दो मागअनुसार सेवा क्षमता विस्तार हुन नसक्दा त्यही विश्वास व्यवस्थापकीय दबाबमा परिणत भएको छ । टिकट काट्नेदेखि चिकित्सकलाई देखाउने, प्रयोगशाला, एक्सरे, अल्ट्रासाउन्डलगायत सेवाका लागि छुट्टाछुट्टै लाइन बस्नुपर्ने बाध्यता बिरामीका लागि थप पीडादायी बनेको छ । ज्येष्ठ नागरिक, दीर्घरोगी, नियमित फलोअपमा आउने बिरामी तथा उनीहरूका कुरुवाले झेल्नुपर्ने कठिनाइ अझ गम्भीर छ । एकद्वारबाट सबै काम गर्न उपकरण, दक्ष जनशक्ति भौतिक संरचना हुनुपर्छ ।