राजनीतिक भागबन्डा र भद्रगोल मुलुक

यो मुलुकमा आवश्यकभन्दा धेरै राजनीतिक दल छन् । राजनीतिक शास्त्रको परिभाषाअन्तर्गत विश्व जगत्मा विशेष गरेर राजनीतिका चारवटा धार प्रचलनमा रहेका पाइन्छ । क्रमशः दक्षिणपन्थी, उग्र दक्षिणपन्थी, वामपन्थी, उग्र वामपन्थी सिद्धान्तका अनुयायीहरूलाई राजनीतिक शास्त्रको सिद्धान्तले चिन्छ । हाम्रो देशको सन्दर्भमा कुन राजनीतिक दलको सिद्धान्त के हो ? भन्ने कुरा ठम्याउन सकिँदैन । राजनीतिक सिद्धान्त, निष्ठा वा आदर्शले कुनैपनि राजनीतिक दलमा काम गरेको देखिँदैन । दलहरू सत्ता र भत्तामुखी भएका छन् । विशेष गरेर सत्तालाई भागबन्डा गर्ने र बाँडीचुँडी पद वितरण गर्ने संस्कृति जनआन्दोलन २०६२÷०६३ पछाडि उत्कर्षमा पुगेको देखिन्छ ।

देशको सबैभन्दा पुरानो राजनीतिक दल नेपाली काँग्रेसमा तीनवटा विभाजन छ । जसलाई देउवा खेमा, शेखर कोइराला खेमा र बीपी काँग्रेस भन्ने गरिन्छ । यिनीहरू नेपाली काँग्रेसको सिद्धान्तमा चलेका छैनन् । तीतो शब्दमा भन्दा यिनीहरू अवसरवादी भएका छन् । नेपाली काँग्रेसजस्तो लोकतान्त्रिक दल कहिले माओवादीसँग गाँसिएको देखिन्छ, त कहिले अन्य दलसँग । काँग्रेस नेतृत्वको पछिल्लो राजनीतिक अभ्यासले यो दल सिङ् न पुच्छरको जस्तो भएको जानकारहरू बताउँछन् । नेपाली काँग्रेसको सिद्धान्त बीपी कोइराला, गणेशमान सिंह र कृष्णप्रसाद भट्टराईको अन्त्यसँगै समाप्त भएको भन्नेहरू पनि छन् ।