बजेट व्यवस्थापनमा अकर्मण्यता
annapurnapost.com · Wed Apr 06 00:12:00 GMT 2022
हल्लै हल्लाको देशमा नेपाल पनि श्रीलंकाजस्तै टाट पल्टिँदैछ रे भने पनि वास्तविकता त्यस्तो होइन। नेपालको ढुकुटी रित्तो छैन। पर्याप्त पैसा छ। बरु भएको पैसा पनि सरकारले खर्च गर्न सकेको छैन। पैसा हुनु र खर्च नगर्नु भनेको अकर्मण्यता सिवाय के हुन्छ ? हुँदैन। अकर्मण्यता किन हुन्छ ? क्षमता नभएर, इच्छाशक्ति नभएर, ढंग नपुगेर। हो नै तिनै कमजोरी अर्थात् व्यवस्थापन गर्न नजान्दा र नसक्दा सरकारले ढुकुटीको पैसा खर्च गर्न सकेको छैन। चाहिने ठाउँमा अभाव छ, ढुकुटीमा भने पैसा थन्किएर बसेको छ। राज्यको ढुकुटी खट्टे बाँडेजस्तो बाँड्ने चिज होइन। खर्च गर्ने प्रणाली हुन्छ। प्रक्रिया पूरा नगरी, नियम नपुर्याई राज्यको ढुकुटी चलाउन पाइने कुरा भएन। तौरतरिका मिलाएर आवश्यक खर्च सरकारले गर्ने हो।
अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले १६ खर्ब ३२ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँको बजेट ल्याएका थिए। उनी सरकारमा आउनुअघिको सरकारले ल्याएको बजेट संशोधन गरी शर्माले त्यतिको बजेट ल्याएका थिए। त्यसमध्ये पुँजीगत बजेट ३ खर्ब ७८ अर्ब १० करोड रुपैयाँ हो। त्यति पैसामध्ये चैत २० गतेसम्म सरकारले पुँजीगततर्फ केवल २४.९१ प्रतिशत खर्च गर्न सकेको छ। जब कि गएको आवको यही अवधिमा खर्च २६.३८ प्रतिशत थियो। एकै आवको उही अवधिको दाँजोमा पनि खर्च गर्ने मामलामा अहिलेको सरकार कमजोर सावित भएको छ। २४.९१ प्रतिशतबाहेक अर्थात् ७५ प्रतिशत जति बजेट सरकारी ढुकुटीमा बाँकी छ। खर्च गर्ने ठाउँ नभएको पनि होइन। किनभने मुलुकमा २४ वटा यस्ता राष्ट्रिय गौरवका आयोजना छन्, जसको लागत अबौंअर्बमा छ। बहुवर्षीय आयोजनाहरू झन् १५ सयको संख्यामा छन्। बहुवर्षीय थुप्रै आयोजनामा काम भइरहेको पनि छ। तर ठेक्काअनुसार काम भएका ठाउँमा सरकारले भुक्तानी दिन सकेको छैन।
स्रोतमा पूरा पढ्नुहोस् (annapurnapost.com)