न आश, न त त्रास !

१६ पुस २०३३ मा राष्ट्रिय मेलमिलापको नारा दिएर बीपी कोइराला आफ्ना अनन्य सहयोगी गणेशमान सिंहका साथ निर्बासनबाट नेपाल फर्किनुभएको कुरो त सर्वविदितै छ । उहाँहरूसँगै एउटै जहाजमा शैलजा आचार्य, खुमबहादुर खड्का र रामबाबु प्रसाईं पनि फर्किनुभएको थियो । बीपीले अनायासै ठूलो जोखिम मोलेर त्यस्तो निर्णय किन लिनुभयो भन्ने विषयमा लामो विवेचनात्मक बहस हुनसक्छ । यस’bout मेरो आफ्नो सानो टिप्पणी यसै स्तम्भमा केही अगाडि प्रस्तुत गरेको पनि थिएँ । आज उठाउन खोजेको विषय अलि फरक छ । एउटा सानो टिप्पणीचाहिँ गर्नैपर्ने हुन्छ । बीपीको राष्ट्रिय मेलमिलापको नीतिप्रति तत्कालीन राजाको तत्काल सकारात्मक प्रतिक्रिया देखिएको चाहिँ हुँदै होइन । बीपीलगायत सबै जनालाई विमानस्थलबाट गिरफ्तार गरिएको थियो । बीपी र गणेशमानजीलाई त पुनः सुन्दरिजल बन्दिगृह पु¥याइएको थियो । बीपीको इच्छा र प्रयासका बाबजुद राजा वीरेन्द्रले उहाँलाई भेटेका सम्म थिएनन् । लामो समयपछि बीपीको स्वास्थ्य अवस्था अत्यन्तै बिग्रँदै गएको समाचार चुहिएपछि तत्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री मोरारजी देसाई र तत्कालीन बेलायती प्रधानमन्त्री जेम्स कालाघानको प्रत्यक्ष दबाब र टेलिफोनपछि बाध्य भएर बीपीलाई राजाले भेटेका हुन् र औषधोपचार गर्न विदेश जान दिएका हुन् ।

बीपी कोइरालाको राजाका रूपमा वीरेन्द्रसँगको त्यो प्रथम भेट अत्यन्तै रोचक छ । बीपी र गणेशमानजीलाई अनायासै सुन्दरिजलबाट प्रहरी तालिम केन्द्र महाराजगन्ज ल्याइयो । साँझतिर राजाका सचिव रञ्जनराज खनालले आफैंले गाडीमा बीपीलाई दरबार लगेछन् । गणेशमानजी तालिम केन्द्रमै रहिरहनुभयो । राजदरबार पुगेपछि खनालले एउटा कोठामा बीपीलाई पु¥याएछन् । त्यसपछि राजाका सैनिक सचिवले बीपीलाई अत्यन्तै अदवका साथ अर्को एउटा कोठामा भित्र जान इशारा गरे । त्यसपछिको घटना परिघटना र वार्तालाप अत्यन्तै रोचक छ । तलका हरफहरू म यथासक्य बीपीकै बोलीमा दोहो¥याउँदै छु । स्वर्गीय माथवरसिंह बस्नेतको सम्पादनमा त्यसबेला प्रकाशित राष्ट्रिय पुनर्जागरणमा छापिएको छ । त्यो पत्रिका र स्वयं बीपीको मुखारबिन्दबाट समेत केही सुनेका अंशलाई मिलाएर बीपीको भाषामा उद्धरण गर्ने कोसिस गर्दै छु । झन्डै ४५ वर्ष पुरानो विस्मृतिका पानाबाट उप्काउँदै गर्दा शब्द विन्यास वा त्यस्तै अन्य सामान्य गल्ती हुन सक्छन् । प्रस्तुत छ, बीपीकै बोलीमा आगामी केही हरफ ।