संविधानभन्दा पहिला नियत परिवर्तन गर

२०७२ सालमा लिखित नेपालको संविधानका निर्माता दलहरू आसन्न चुनावका प्रमुख खेलाडी छन्। चुनावकै मुखमा ती प्रमुख दलहरूले नै संविधानमा खोट देखाइरहँदा आफैंले लेखेको चाहिँ भुलेका छन्। संविधानमा उनीहरूले खोट देखाउनु झन्डै शतप्रतिशतको सहमतिमा बनेको संविधानको अपनत्व ग्रहण नगर्नु मात्रै होइन। गएका पाँच वर्षमा भएका घृणित राजनीतिक गतिविधिको दोषबाट उम्कने असफल प्रयास पनि हो। उत्तरदायी बन्न छाडेर उन्मुक्ति खोज्न दलहरूले संविधानमा खोट देखाएको बुझ्न कठिन छैन। आफ्ना अक्षमता, गल्ती कमजोरी ढाकछोप गर्न दलहरूले संविधान संशोधनको एजेन्डालाई प्राथमिकता दिएर जनतामा भ्रम पार्न खोजेका मात्रै हुन्। उनीहरूले घोषणापत्रमार्फत संविधानमा खोट देखाएका छन्, तर खोट संविधानमा होइन उनीहरूका नियतमा छ।

दलहरूले नै देखाएको समृद्धिको सपना साकार पार्न संविधानले अड्चन पुर्‍याएको होइन, उनीहरूकै अदूरदर्शिता, अर्थतन्त्रमाथिको खेलवाड तथा सिर्फ सत्ता केन्द्रित राजनीतिले हो। नेपालमा प्रचलित आहान यहाँनिर सम्झनु सान्दर्भिक छ— नाच्न नजान्ने आँगन टेडो। त्यसो त मधेस केन्द्रित दलहरूले उठाउँदै आएको एजेन्डालाई समात्न प्रमुख दलहरू माओवादी, एमाले, कांग्रेसले संविधान संशोधनको फन्डा रचेका हुन्। अहिलेको व्यवस्था ल्याएको जस लिन पनि लिने र फेरि शासकीय र निर्वाचन प्रणाली फेर्नै पर्ने माओवादीको एजेन्डा आफैंमा द्वैध चरित्रको छ। यो व्यवस्थाको प्रखर पक्षधर भन्ने कांग्रेसले समेत घुमाउरो भाषामा संविधान संशोधनको पासा फाल्नु पनि उदेकलाग्दो छ। समुन्नत संविधान कार्यान्वयन गर्नुपर्छ भन्दै घुमाउरो भाषामा एमालेले पनि अरू दलहरूसँगै चोचोमोचो मिलाएको छ।