‘हुनु’ देखि ‘बन्नु’ सम्म: बलराम अधिकारीको ‘अस्तित्व ’ अध्यायमाथि स्व-अनुभूति

एउटा आदिम प्रश्न जसले मानव सभ्यताको पहिलो बिहानीदेखि नै हाम्रो चेतनाको ढोका ढकढक्याइरहेको छ, ‘म को हुँ ?’ र ‘यो चराचर जगतमा मेरो उपस्थितिको अर्थ के हो ?’ बलराम अधिकारीको कृति ‘नारी-पुरुष अन्तरअस्तित्व र साहित्यमा त्यसको उपस्थिति’ को पहिलो अध्याय ‘अस्तित्व: उपस्थिति, पृथकता र स्वनिर्माणको समग्रता’ का अक्षरहरूको घना जङ्गलमा पस्दै गर्दा मलाई लाग्यो म कुनै पुस्तकको पाना मात्र पल्टाइरहेको छैन, बरु अस्तित्वको उबडखाबड पहाडमा एक्लै पदयात्रा गरिरहेको छु। यो यात्रा कुनै रमाइलो पिकनिक थिएन, बरु सार्त्रको ‘नोजिया’ (वाकवाकी) जस्तै आफैँभित्रको शून्यतासँगको जम्काभेट थियो।

लेखकले जब अस्तित्वलाई ‘उपस्थिति’ को रूपमा परिभाषित गरे, मलाई लाग्यो कति सरल तर कति जटिल सत्य। म यहाँ छु। तर मेरो हुनु र मेरो टेबलमा भएको कलमको हुनुमा के फरक छ ? अधिकारीको चिन्तनको गोरेटोमा हिँड्दै मैले बोध गरेँ, अस्तित्व केवल ‘हुनु’ मात्र होइन रहेछ। ढुङ्गा छ, माटो छ, म पनि छु तर मेरो ‘हुनु’मा चेतनाको यस्तो दियो बलिरहेको छजसले मलाई त्यो ढुङ्गाबाट अलग गराउँछ। मूर्त वस्तु र अमूर्त विश्वास (ईश्वर, आत्मा) बीचको द्वन्द्वमा उभिएर मानिसले आफ्नो अस्तित्वको नक्सा कोर्ने प्रयास गर्दो रहेछ।