नेपालमा विद्यार्थी नपढ्नुका कारण र समाधानका उपाय

बजारमा सायदै बिक्री हुनसक्ने कागजी खोस्टो वा सर्टिफिकेट प्राप्त हुने, अर्थात् जीवन उपयोगी सिप, दक्षता तथा कौशलता हासिल हुन नसक्ने, सार्वजनिक क्षेत्रमा प्रवेशका लागि अर्को ३–४ वर्ष हड्डी घोटनुपर्ने, तर असफल हुनसक्ने चरम जोखिम रहने, सफल भइहाले प्राप्त हुने पारिश्रमिकबाट स्तरीय जीवनयापन गर्न कठिन हुने, निजीक्षेत्रमा कामकाजार्थ राजनीतिक दलका नेता वा पहुँचवालाको आफन्त हुनुपर्ने, अर्थात् भनसुन, नातावाद, कृपावाद आवश्यक पर्ने, निजी क्षेत्रमा श्रमअनुरूपको परितोषित प्राप्त गर्न कठिन हुने, क्षमता, दक्षता एवं इमान्दारीताको कदर नहुने तीतो यथार्थ छ ।

कक्षा १२ पूरागरी उच्च शिक्षा अध्ययनको हवाला दिँदै विदेशिने प्रवृत्ति सन् २०१४ पश्चात् वर्षेनी उकालो लाग्ने गरेको छ । यसकारण कि, हाम्रो शैक्षिक गुणस्तरमाथि नयाँ पुस्ताको विश्वास रहेको छैन । मुलुकभित्रका शैक्षिक संस्थाहरूमा अध्ययनार्थ खर्चिनु पर्ने समयावधि, श्रम र स्रोतसाधनबाट सपना साकार हुनेमा नयाँ पिँढीमा चरम संशय छ । मुलुकमा जर्गेना गरिएको शैक्षिक प्रणाली, सामाजिक तथा संस्कृति सोच, जीवनपद्दति, सामाजिक न्याय, सामाजिक सुरक्षा, लैङ्किक व्यवहार, वैयक्तिक स्वतन्त्रता, राजनीतिक रवैया, सार्वजनिक निकायको कार्यशैली, सार्वजनिक सेवासुविधा, कर्मचारीतन्त्रको बोली व्यहारवाट नयाँपुस्ता सन्तुष्ट छैनन् । आफ्नो जीवनकालमा सुधार भइहाल्ने सम्भावना देखिरहेका छैनन् ।