जेरेन्टोक्रेसीको कब्जामा डेमोक्रेसी

जेरेन्टोक्रेसी भन्नाले वृद्धहरूले चलाउने शासन व्यवस्था भन्ने बुझिन्छ । श्रुतिमाधुर्य शब्दमा भन्नुपर्दा उमेरले ज्येष्ठ नेतृत्वले सञ्चालन गर्ने शासन पद्धति जेरेन्टोक्रेसी हो । नेपालको राजनीतिमा प्रजातन्त्रका लागि जेलनेल भोगेका वरिष्ठ नेताहरू अहिले आ–आप्mनो दलको शीर्ष नेतृत्वमा छन् । मुलुकको राजनीतिमा दलका दुई शीर्ष नेताहरूको निर्णयले राजनीतिक संरचना, सरकार र यससँग सम्बन्धित संयन्त्रहरूमा कायापलट हुने गरेको छ । नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा र एमालेका अध्यक्ष खड्गप्रसाद शर्मा ओलीले बालकोटमा भेट हुँदा सरकार भत्कने गर्छ । यसैगरी, माओवादी पार्टीका अध्यक्ष प्रचण्ड र देउवा हुन वा ओली र प्रचण्डको भेटवार्ता, यिनीहरूको स्वार्थअनुरूप राजनीतिक फेरबदल हुँदै आएको छ ।

त्यसो त उमेरले परिपक्व भएकाहरूले मुलुक चलाउन सक्दैनन् भन्ने कुरा सत्य होइन । अमेरिकाका राष्ट्रपति वाइडेन उमेरका हिसाबले ८० को दशकमा हिँडिरहेका छन् । भारतका प्रधानमन्त्री पनि युवा नेता होइनन् । ९० वर्षको उमेरमा नेतृत्व दिएर मलेसियालाई विकसित गरे । यस कोणबाट हेर्दा वैचारिक राजनीतिलाई आधार बनाएर मुलुक र जनताको हितमा काम गर्दा देश विकास र सुशासन दिन सकिन्छ भन्ने कुरा बभ्mन सकिन्छ । तथापि, हाम्रो मुलुकको सन्दर्भमा विशेष गरेर एमाले, कांग्रेस र माओवादीले पालैपालो ३३ वर्षसम्म सत्ताको बागडोर सम्हाल्दा पनि मुलुकमा प्रगति हुन सकेन । २०४६ सालपछाडिको राजनीतिमा उनीहरूकै पकड छ । २०६४ सालपछाडि प्रचण्ड पनि थपिए । अहिले उमेर ढल्कीसक्दा पनि पार्टी र राष्ट्रिय राजनीति उनीहरूको नियन्त्रणमा छ । यो नियन्त्रण हरेक दलका अध्यक्ष वा सभापतिहरूमा पनि लागू भएको देखिन्छ ।