संघीयतापछि स्वास्थ्यकर्मीको सन्तुष्टि किन न्यून?

नेपालमा संघीयता कार्यान्वयनसँगै स्वास्थ्य प्रणालीमा ठूलो संरचनात्मक परिवर्तन भयो। स्वास्थ्य सेवा सम्बन्धी जिम्मेवारी संघ, प्रदेश र स्थानीय तहमा बाँडफाँट गरियो। विशिष्टीकृत सेवा तथा विशेषज्ञ सेवाको जिम्मेवारी संघ र प्रदेशमा तथा आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको जिम्मेवारी मुख्यतः स्थानीय तहमा हस्तान्तरण गरियो। सेवासँगै सेवा प्रवाह गर्ने संरचना र स्वास्थ्यकर्मीलाई पनि सम्बन्धित तहमा समायोजन गरियो।

नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीमा आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेकाले ठूलो सङ्ख्यामा स्वास्थ्यकर्मी स्थानीय तहमा समायोजन भए। स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयका अनुसार करिब ८३ प्रतिशत स्वास्थ्यकर्मीहरू स्थानीय तहमा समायोजन भएका थिए। नेपालले पहिलो पटक संघीय शासन प्रणालीको अभ्यास गरिरहेको थियो। त्यसैले, प्रशासनिक संघीयताको नयाँ संरचना र कार्यप्रणाली धेरैका लागि नौलो थियो। देशभरका विभिन्न भूगोलमा काम गर्दै आएका स्वास्थ्यकर्मीलाई निश्चित स्थानीय तहको कार्यक्षेत्रमा समायोजन गरियो। वृत्ति विकास, कार्यवातावरण र प्रशासनिक व्यवस्थापन सम्बन्धी अन्यौलबिच यो प्रक्रिया अघि बढ्यो। समायोजन संशोधन सम्बन्धी धेरै स्वास्थ्यकर्मीले तत्कालीन स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय र संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा गुनासो दर्ता गराएका थिए। संरचना परिवर्तन भएपछि त्यसमा काम गर्ने मानिसले त्यसलाई कसरी अनुभव गरे भन्ने प्रश्न उत्तिकै महत्त्वपूर्ण थियो। यही प्रश्नबाट हाम्रो अध्ययन चासो सुरु भयो।