नेपालमा माटो स्वास्थ्य सुधार र कृषि आत्मनिर्भरताको १० वर्षे रणनीति

नेपालको कृषि क्षेत्रले घाटा र हेयको पेसा, जलवायु परिवर्तन, जैविक विविधता क्षति, रसायनिक पदार्थहरुको अत्यधिक प्रयोग, भूमि उत्पादकत्वको क्षय, युवा बसाइँसराइ, शहरीकरण, र खाद्य प्रणालीसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य चिन्ताहरू लगययत गम्भीर समस्याहरुको सामना गरिरहेको छ। यी दबाबहरूले कृषि र ग्रामीण समुदायको दीर्घकालीन व्यवहार्यतालाई प्रभावित गरिरहेको छ।

नेपालको भूगोल अनुकूल, दीर्घकालीन, विज्ञानमूलक र सन्दर्भ-विशेष उपायहरु अबलम्बन गर्नु जरुरी भइसकेको छ। रासायनिक मल, किटनाशक बिषादी र हाईब्रिड विउको अन्दाधुन्द आयातले नेपालको कृषि ब्यबस्था धाराशायी हुने अबस्थामा पुगेको कुरा जगजाहेर नै छ। यदि नेपाल सरकारले रासायनिक मल आयातबाट कम्पोस्ट, खनिज र जैविक मलमा आफ्नै देशभित्र उत्पादन गर्ने लक्ष्य राख्न सरकार परम्परागत तरिकाबाट बिस्तारै अगाडि बढ्नु हुँदैन। ५ देखि १० वर्षको व्यवस्थित संक्रमण काल आवश्यक छ, जुन विभिन्न चरणहरूको योजनामा विभाजित हुनुपर्छ।