विद्यमान कानुन र उत्पीडनमा मनोसामाजिक अपाङ्गता

हाम्रो शरीर हड्डी र मांसपिण्डले बनेको एक भौतिक संरचना हो । यसको सञ्चालन हुने एक निश्चित विधि छ । शरीर सञ्चालन हुन नभई नहुने आवश्यक तत्व भनेको अक्सिजन हो । अक्सिजनको अभावमा शारीरिक गतिविधिहरु सञ्चालन हुन सक्तैनन् । शारीरिक गतिविधिहरु सञ्चालन हुन नसक्नु भनेको व्यक्ति जीवित नहुनु हो । जीवित रहेसम्म मात्र जीवले प्राणीको रुपमा परिचित हुने अवसर पाउँछ । अन्यथा शरीर भए पनि जीवले प्राणीको दर्जा पाउँदैन । त्यसैले जीवित रहन सर्वप्रथम शरीरमा प्राणवायु हुन आवश्यक छ ।

शरीरमा प्राणवायुको मात्रा कायम राख्न जीवलाई भोजनको आवश्यकता पर्ने गर्छ । खानेकुरामार्फत जीवको त्यो आवश्यकता परिपूर्ति हुन्छ । जीवन सञ्चालन गर्न व्यक्तिलाई खाना भएर मात्र पुग्दैन । उसलाई नाना र छानाको पनि आवश्यता पर्छ । त्यसैले खाना, नाना र छाना जीवनका आधारभूत आवश्यकताहरु हुन् । नेपालको संविधान २०७२ ले जीवन जोखिम अवस्थाबाट सुरक्षित हुन प्रत्येक नागरिकका लागि धारा ३६ मा खाद्यसम्बन्धी हक र धारा ३७ मा आवाससम्बन्धी हकको व्यवस्था गरेको छ ।