खेलौनामा खेलाँची नगरौं

बालबालिकालाई खेलौना प्रिय चिज हो। पहिलापहिला ढुंगामाटोकै खेलानाको भर थियो। अचेल आधुनिक खेलौना बजारबाटै किनेर बालबालिकालाई दिने चलन छ। तर जति आधुनिक खेलौना उति जोखिम हुन्छ, तर यो कुरा धेरै अभिभावकलाई थाहा छैन। त्यो के भने बालबालिकाका खेलौना आकर्षक र चम्किलो बनाउन प्रयोग हुने रङमा सिसा (लिड)को प्रयोग हुन्छ। जुन बालबालिकाको रगतमा प्रवेश गर्छ र असाध्य रोगको सिकार बनाउन सक्छ।

फलामजन्य वस्तुलाई खिया लाग्न नदिन तथा रङलाई चम्किलो बनाउन प्रयोग हुने वस्तु सिसा अर्थात् लिड हो। त्यो सिसा शरीरमा प्रवेश गरी सिधै रगतमा मिल्छ। अनि बालबालिकाको शारीरिक र मानसिक विकासमा बाधामात्रै पु¥याउँदैन, विकलांगैसमेत बनाउन सक्छ। मस्तिष्क विकास र अध्ययन क्षमतामा ह्रास, सुनाइ क्षमतामा ह्रास, बोली तथा व्यवहारमा समस्या, उच्च रक्तचाप, मिर्गाैलामा क्षति, सन्तान उत्पादन क्षमतामा समस्या, एनेमिया, पाचन प्रणालीमा समस्या लिडले निम्त्याउन सक्ने विश्व स्वास्थ्य संगठनले नै औंल्याएको छ। नेपालकै केही बालबालिकामा वृद्धि विकासमा ढिलाइ भएको कारण लिड नै भएको अध्ययनहरूले पनि देखाएका छन्।