तरकारीको मूल्यमा ठूलो अन्तर

यति बेला वर्षाको मौसम छ । सामान्यतया यो समयमा तरकारीको उपलब्धता सहज हुने गर्दछ । स्वाभाविकरूपमा आपूर्ति उच्च भएपछि मूल्य घट्ने अर्थशास्त्रको सिद्धान्त हो । तर हिजोआज गोलभेँडा, प्याज, साग, काउली, बोडीलगायतका तरकारीको उपभोक्ता मूल्य उच्च रहेको छ । मूल्य उच्च हुनु भनेको कि आपूर्ति कम छ, कि बिचौलियाले नाफा बढी लिएका छन् भन्ने संकेत गर्दछ । अहिलेको सिजनमा अधिकांश उपभोक्ता आफैँकहाँ पनि धेरथोर हरियो तरकारी उत्पादन हुन्छ । सबैतिर उत्पादन हुँदा बजारमा माग कम भई मूल्य पनि घट्नुपर्ने हो तर काठमाडौंलगायतका शहरमा यसको ठीक विपरीत तरकारीको भाउ महँगो हुँदै गएको छ ।

तरकारीको भाउ उच्च हुँदा उपभोक्तालाई असर गरेको भए पनि किसानले भने पर्याप्त मूल्य पाउन सकेका छैनन् । यसको मुख्य कारण बिचौलियाले नाफा बढी लिँदा उपभोक्ता र उत्पादक दुवै मारमा पर्ने नेपालको पुरानो व्यथा हो । अहिले प्याजको भाउ उच्च छ । भारतले प्याज निर्यातमा कडाइ गरेसँगै नेपाली बजारमा प्याजको भाउ उच्च भएको हो । भारतको वित्त मन्त्रालयले अघिल्लो शनिबारदेखि प्याजमा ४० प्रतिशत निर्यात कर लगाएको थियो । भारतले निर्यातमा कडाइ गरेसँगै नेपालमा झन्डै पाँच दिनसम्म भारतबाट प्याज निर्यात भएन । बजारमा प्याजको भाउ उच्च भयो । मागसमेत सामान्य रहेको अवस्थामा भाउ उच्च हुनु भनेको बिचौलियाले धेरै नाफा लिए भन्ने स्पष्ट हुन्छ ।