जलवायु बदलियो, राज्य बदलिएन

जलवायु परिवर्तनले विश्वव्यापी रूपमा तापमान र मौसमको स्वरूपमा उतारचढाव आइरहेको छ। मानवीय गतिविधिले नै वायुमण्डलको संरचनामा तलमाथि गराएको छ। जसका कारण प्रचण्ड गर्मी, अनावृष्टि, खडेरी र चक्रवातजस्ता घटना विश्वभरि भइरहेका छन्। औद्योगिक विकास धेरै भएका विकसित देशका कारण भइरहेको जलवायु परिवर्तन र हरित ग्यास उत्सर्जनको मार विकासोन्मुख नेपाल र हामीजस्ता देशलाई नखाएको विष लागिरहेको छ। जुन पछिल्लो समय विपद्कै रूपमा देखा पर्न थालेको छ।

बाँके र बर्दियामा मात्र गत वर्ष र यो वर्षको बेमौसमी वर्षाबाट एक अर्बभन्दा बढीको क्षति भएको छ। गत वर्ष बर्दियामा झन्डै ५८ करोड र बाँकेमा झन्डै ३९ करोडको धान बालीमा क्षति भयो। बाँकेमा गत वर्ष मात्रै किसानको झन्डै ३९ करोडको धान नष्ट भयो। नेपाल सरकारले राहत वितरणका लागि १० करोड रुपैयाँ मात्रै पठायो। कुल क्षतिको एकतिहाइभन्दा कम रकम राहतका रूपमा आयो तर किसानले त्यो पनि समयमै पाएनन्। अन्न भण्डार भनेर चिनिने बर्दियामा झन् कृषि क्षेत्रमा धेरै क्षति भयो। झन्डै ५८ करोड रुपैयाँको किसानको धान नष्ट भयो। सरकारले ठाकुरबाबा नगरपालिकालाई २ करोड रुपैयाँ मात्र राहत दियो। अरू पालिकाले अझैं कति राहत पाउने हुन् भन्ने टुंगोसम्म छैन। अघिल्लो वर्षको धान बाली क्षतिको राहत नपाउँदै यो वर्ष पनि असोजको तेस्रो सातामा लगातार परेको बेमौसमी वर्षाले फेरि धान बालीमा क्षति पु¥याएको छ। यो वर्षको क्षतिको विवरण आउन बाँकी नै छ। एकपछि अर्को गर्दै किसान मारमा परेका छन्। बाँकेको नरैनापुर गाउँपालिका लगायतका केही क्षेत्रमा भोकमरी नै सुरु भइसकेको छ। सरकारले किसानलाई क्षतिपूर्ति र राहत दिन सकेको छैन।