अमेरिकाले किन राख्यो चिनियाँ कम्पनी अलीबाब, बीवाईडी र बाइदुलाई कालोसूचीमा ?

अमेरिकाले चीनका विश्वप्रसिद्ध कम्पनीहरू अलिबाबा, बीवाईडी र बाइडुलाई कालोसूचीमा राखेको छ । अमेरिकाले ती कम्पनीहरूले चीनको सैन्य गतिविधिलाई सहयोग गर्ने गरेको दाबी गरेको छ । योसँगै अमेरिकाको सैन्य गतिविधिलाई सहयोग गर्ने सूचीमा यी तीन कम्पनी पनि परेका छन् ।

अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले सोमबार सार्वजनिक गरेको कालोसूचीको अद्यावधिक विवरणमा यी कम्पनीहरूलाई समावेश गरेको छ । विश्लेषकहरूका अनुसार यो कदमले वर्षौंदेखि तनावपूर्ण रहेको अमेरिका–चीन सम्बन्ध सुधार गर्ने हालको प्रयास थप जटिल बन्ने निश्चित छ ।

अमेरिकाको वाशिङ्टन डीसीस्थित चिनियाँ दूतावासले उक्त निर्णयलाई ‘भेदभावपूर्ण’ भन्दै अमेरिकाले राष्ट्रिय सुरक्षाको अवधारणाको दुरुपयोग गरेको आरोप लगाएको छ ।

अलजजिराले चिनियाँ अधिकारीको भनाइ उदृत गर्दै लेखेको समाचारअनुसार विदेशमा व्यापार गर्ने चिनियाँ कम्पनीले सम्बन्धित देशका कानुन र नियम कडाइका साथ पालना गर्दै आएको दाबी गरेका छन् । ती अधिकारीले अमेरिकाले आफ्नो गलत अभ्यास बन्द गरी चिनियाँ कम्पनीका लागि निष्पक्ष, न्यायपूर्ण र भेदभावरहित वातावरण सिर्जना गर्नुपर्ने माग गरेका छन् ।

त्यसैगरी, चीनको सबैभन्दा ठूलो ई–कमर्स कम्पनी अलीबाबाले आफूलाई सूचीमा राख्ने कुनै आधार नभएको जनाएको छ । अलीबाबा कम्पनीका प्रवक्ताले भने, ‘अलीबाबा कुनै चिनियाँ सैन्य कम्पनी होइन, न त कुनै सैन्य नागरिक एकीकरण रणनीतिको हिस्सा नै हो । हाम्रो कम्पनीलाई गलत रूपमा चित्रण गर्ने प्रयासविरुद्ध हामी उपलब्ध सबै कानुनी उपाय अपनाउनेछौँ ।’

बीवाईडी र बाइडुले यो समाचार प्रकाशित हुँदासम्म कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन् ।

कालोसूचीमा कम्पनीहरूको संख्या बढ्यो

प्रत्येक वर्ष अद्यावधिक हुने पेन्टागनको सैन्य गतिविधिलाई सहयोग गर्ने कम्पनीको सूचीमा अहिले १८८ कम्पनी समावेश छन् । सन् २०२५ मा यो संख्या १३४ थियो ।

सन् २०२१ मा सुरु गरिएको यस सूचीमा परेका कम्पनीहरू तथा तिनका नियन्त्रणमा रहेका संस्थाहरूलाई अमेरिकी रक्षा सम्झौताहरूका लागि विचार गरिने छैन । यो नियम यसै महिनादेखि लागू हुने बताइएको छ ।

पेन्टागनका अनुसार ‘चिनियाँ सैन्य कम्पनीहरू’ भन्नाले चिनियाँ सेनाको स्वामित्व वा नियन्त्रणमा रहेका अथवा चीनको सैन्य–नागरिक एकीकरण रणनीतिलाई सहयोग गर्ने कम्पनीहरूलाई जनाउँछ । यो रणनीतिअन्तर्गत नागरिक र रक्षा क्षेत्रका अनुसन्धान तथा नवप्रवर्तनलाई एकीकृत गरिन्छ ।

कुनै कम्पनीलाई सूचीमा राख्नका लागि त्यसको अमेरिकामा पनि केही व्यावसायिक गतिविधि हुनुपर्ने प्रावधान छ ।

अमेरिकी सांसदको कडा प्रतिक्रिया

अमेरिकी कंग्रेसको चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीसँगको रणनीतिक प्रतिस्पर्धासम्बन्धी समितिका अध्यक्ष जोन मुलेनारले यो सूची अमेरिकी राष्ट्रिय हितविरुद्ध काम गर्ने चिनियाँ कम्पनीहरूका लागि चेतावनी भएको बताएका छन् ।

उनले भने, ‘यदि यीमध्ये कुनै कम्पनी अमेरिकी स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत छन् भने तिनलाई तुरुन्त हटाइनुपर्छ, र तिनका उत्पादनहरू हाम्रो आपूर्ति शृङ्खलाबाट निकालिनुपर्छ ।’ उनका अनुसार अमेरिकी कम्पनीहरूले यस्ता संस्थासँग व्यापार बन्द गर्नुपर्छ, अन्यथा उनीहरूले चीनको सैन्य शक्ति विस्तारमा सहयोग पुर्‍याइरहेका हुनेछन् ।

सम्बन्ध सुधार्ने प्रयासबीच नयाँ तनाव

यो निर्णय अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच बेइजिङमा भएको दुईदिने शिखर सम्मेलनको एक महिनाभन्दा कम समयपछि आएको हो । उक्त भेटवार्ताको उद्देश्य लामो समयदेखि जारी व्यापार युद्ध र प्रविधि प्रतिस्पर्धाबाट उत्पन्न तनाव कम गर्नु थियो ।

अलीबाबा, बाइडु र बीवाईडी क्रमशः चीनका ई–कमर्स, इन्टरनेट खोज सेवा र विद्युतीय सवारीसाधन बजारका अग्रणी कम्पनीहरू हुन् ।

प्रकाशित मिति: मंगलबार, जेठ २६, २०८३

१५:१९