बाँदरको समस्यालाई गिजोल्ने होइन, समाधानमा लम्किने हो!

पछिल्लो समय नेपालको संसद् बाँदरका कारण रापिलो बन्यो। कृषि क्षेत्रका अध्ययन तथा अनुसन्धानकर्ता, कृषक र मन्दिर आसपासका मानिसहरूका लागि बाँदर सदियौँदेखिकै समस्या हो। कृषिक्षेत्रले बाँदरलाई हानिकारक जीवको रूपमा दशकौँदेखि मान्दै आएको दस्तावेजले देखाउँछ। तर वन्यजन्तु संरक्षणकर्मीहरू बाँदर एक पारिस्थितिकीय प्रणालीको अभिन्न अंग मान्दछन्। त्यसैगरी हिन्दु धर्मावलम्बीहरू बाँदरलाई हनुमान मान्दछन्।

हरेक जीवको अस्तित्व हुन्छ र एकआपसमा प्रत्यक्ष वा परोक्ष सम्बन्ध रहन्छ। विवेकशील मानिनुका कारण वन्यजन्तुसँग सहअस्तित्व कायम गर्न मानिस नै जिम्मेवार हुनुपर्छ। त्यसो भए मान्छेले जनावरबाट हुने समस्या निर्विवाद सहनुपर्ने हो? अन्य जीव रहेमात्र सहअस्तित्व हुन्छ भनेर बस्नुपर्ने हो? भन्ने प्रश्न रहन सक्छ, तर त्यसो होइन।