एउटा पाठ हुन सक्छिन् चम्पादेवी

उपराष्ट्रपति रामसहाय प्रसाद यादव पद तथा गोपनियताको शपथ लिन सिंहदरबार पुग्दा श्रीमती चम्पादेवी पनि साथमै थिइन् । वरिपरि रहेका पालुवा फेर्ने तरखरका राणाकालमै रोपिएका बुढा रुख, प्रांगणमा रहेका आकर्षक पूmलका बगैंचा, पानीका फोहोरा यस्ता धेरै चिज छन् जसले शीतल निवासमा आकर्षण थपेको छ । बडो मेहनतका साथ जोगाइएका ती प्राकृतिक सौन्दर्य चम्पादेवीका लागि फिक्का लाग्यो । उनी भन्दै थिइन्, ‘मलाई सकेसम्म चाँडै कलैया पुग्नु छ । मेरा गाईवस्तु भोकाए ।’ अहिलेको हाम्रो सामाजिक संरचनालाई हेर्ने हो भने चम्पादेवी उपराष्ट्रपतिकी श्रीमती मात्रै हैनन् । समाजका लागि एउटा गतिलो पाठ हुन् र उनको जीवनशैलीबाट धेरै कुरा पढ्न र सिक्न सकिन्छ । कुनै पनि पद हासिल गरिसकेपछि पदीय दायित्व निर्वाहभन्दा पनि पदीय रवाफ प्रस्तुत गर्नु हाम्रो पुरानो प्रचलन हो ।

राणाकाल, पञ्चायतकाल र गणतन्त्रमा पनि पदीय हैसियत प्राप्त गर्नेहरूले रवाफ प्रस्तुत गर्नुलाई महत्वपूर्ण माने । त्यही कारण ‘पात्र फेरियो, प्रवृत्ति फेरिएन’ भनेर टीकाटिप्पणी पनि हुने गरेको छ । गणतन्त्र आइसकेपछि पनि राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूले कतिपय अवस्थामा अनावश्यक ‘राजसी ठाँट’ प्रस्तुत गरेको भन्दै उनीहरूको चरित्रमाथि प्रश्न पनि उठिरहेको छ । यस अर्थमा चम्पादेवीले एउटा उपाय सुल्झाएकी छन् । ‘सत्ता केही पनि होइन’ भन्ने अर्थमा उनी जसरी प्रस्तुत भइरहेकी छन्, उनको शैली अनुशरण गर्ने हो भने साँच्चै समाज बदल्छु भनेर लाग्नेहरूका प्रेरणादायी पात्र हुन सक्छिन् उनी । सत्तामा पुग्ने बित्तिकै कर्तव्य भुलेर लोभलालचलाई महत्वपूर्ण ठान्नेहरूका लागि चम्पादेवी तत्कालका लागि अवरोध हुन सक्छिन् । उनको कलैया मोह र गाईबस्तु प्रेम कतिपयका लागि अनावश्यक लाग्न पनि सक्छ ।