युवा जीवनशैलीमा एआई

एक्काइसौं शताब्दीको दोस्रो दशकसम्म आइपुग्दा प्रविधि हाम्रो जीवनको अभिन्न अंग बनिसकेको छ। विशेष गरी ‘जेन–जी’ र ‘अल्फा’पुस्ताका लागि त कृत्रिम बुद्धिमत्ता–एआई बिजुली वा पानी जस्तै अपरिहार्य सुविधा बनेको छ। सन् २०२६ को तथ्यांकअनुसार नेपालमा पनि करिब १३ प्रतिशत सक्रिय उमेर समूहका व्यक्तिहरूले ‘जेन–एआई’ प्रयोग गरिरहेका छन्, जसमा युवाहरूको बाहुल्यता छ। एआईले युवाहरूको सिक्ने शैली, मनोरञ्जन र सामाजिक अन्तरक्रियालाई पूर्णरूपमा परिवर्तन गरिदिएको छ। तर, यसको तीव्र विस्तारले पारिवारिक संरचना र मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर प्रश्नहरू पनि खडा गरेको छ।

युवा जीवनशैलीमा एआईको प्रवेश : आजका युवा बिहान उठ्नेबित्तिकै एआई एल्गोरिदमले छनोट गरेका भिडियोहरू हेर्छन्, एआई च्याटबोटसँग गृहकार्यका बारेमा सल्लाह लिन्छन् र फुर्सदको समयमा एआईद्वारा निर्मित संगीत वा गेमहरूमा रमाउँछन्। शिक्षा र सिकाइमा च्याटजीपीटी जस्ता उपकरणले विद्यार्थीको अध्ययन गर्ने तरिका बदलिदिएका छन्। यसले जटिल विषयलाई सरल बनाउन मद्दत गर्छ तर युवाहरूमा स्वयं सोच्ने क्षमता बिस्तारै कम हुँदै गएको र ‘एआईमा निर्भरता बढेको देखिन्छ। उनीहरूको साथी नै डिजिटल साथी भएको छ। धेरै युवा अहिले एक्लोपन मेटाउन एआई च्याटबोटलाई आफ्नो गोप्य साथी बनाइरहेका छन्। यसले उनीहरूलाई तत्काल प्रतिक्रिया त दिन्छ तर वास्तविक मानव संवेदनाको अभाव सधैं रहिरहन्छ। एआईको बढ्दो प्रयोगले परिवारका सदस्यबीचको भौतिक र भावनात्मक दूरी बढाउँदै लगेको छ।