मुख्य सामग्रीमा जानुहोस्

समाचार

स्वास्थ्य

नाममा पनि अपमानित चेपाङ

annapurnapost.com · Sun Aug 14 00:22:00 GMT 2022

प्रकृतिसँग प्रत्यक्ष जीवन पद्धति गाँसेको अति सीमान्तकृत आदिवासी जनजातिमा पर्छ, चेपाङ समुदाय। मकवानपुर, धादिङ, चितवन, गोरखा, लमजुङ र तनहुँलगायतका जिल्लामा वनजंगल र जमिनसँग मितेरी गाँसेर यो समुदायले जीविकोपार्जन गरिरहेको छ।

पहाड र दुर्गम क्षेत्रमा वनजंगलनजिक, भिरालो परेको जमिन, खोलानजिक छरिएर बस्ने अधिकांश चेपाङ समुदायको आर्थिक अवस्था दयनीय छ। यो समुदायका अधिकांशको ६ महिनामात्रै खान पुग्ने पाखोबारी छ। बाँकी ६ महिना ज्याला मजदुरी वा जंगली कन्दमूलको भरमा जीवन निर्वाह गर्नुपर्छ। ७० प्रतिशतभन्दा बढी चेपाङ समुदायसँग अझै पनि जग्गाधनी पुर्जा छैन। वृद्धभत्ता खाने उमेरका १३ प्रतिशत वृद्धवृद्धासँग त नागरिकता पनि छैन। नागरिकता पाएकाहरूसमेत अपमानित महसुस गरिरहेका छन्। नागरिकतामा लेखिएका ‘अपमानित’ नामका कारण उनीहरू नागरिकतासमेत देखाउन लजाउँछन्। यस्ता दर्जनौं पात्रमध्ये एक हुन्, मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिका–८ का वडा अध्यक्ष युसाई प्रजा। उनीजस्ता दर्जनौं नागरिक अनर्थ लाग्ने नाम बोकेर अझै हिँड्न बाध्य छन्। चेपाङ भाषामा ‘यु’ को अर्थ मुसा र ‘साई’ को अर्थ गेडा भन्ने हुन्छ। उनको नागरिकता बनाउँदा गाउँका गन्यमान्य र कर्मचारीहरूले चेपाङ समुदायमा मुसासँग सम्बन्धित रहेर हेपेर बोलाउने नाम ‘युसाई’ राखिदिएका थिए। उनी आफैंले दर्जनौं पटक प्रयास गर्दा पनि आफ्नो नागरिकताको नाम परिवर्तन गर्न सकेका छैनन्। नामकै कारण अन्यायमा परेका अन्य चेपाङहरूले त नाम परिवर्तनका लागि पहलसमेत गर्न सकेका छैनन्। कुई (प्रजा) चेपाङ, सार्की चेपाङ (प्रजा), कामी चेपाङ (प्रजा) जस्ता नामहरू राखेर नागरिकता वितरण भएको छ। कुई भनेको चेपाङ भाषामा कुकुर हो।

स्रोतमा पूरा पढ्नुहोस् (annapurnapost.com)