रित्तिँदै गाउँ

बराहताल गाउँपालिका–३ गाइनेकाँडाका रत्नप्रसाद जिसी चार पुस्तादेखिको थातथलो छोड्ने तयारी गर्दैछन्। थातथलो छोड्नु अघि जिसीले पालेका खसी–बाख्रा दसैँ अगाडि बिक्री गरे। बिक्री नभएका पशु चौपाया आफन्तको जिम्मा लगाए। अब उनीसँग एक कुकुर मात्रै बाँकी छ।

मंसिरको पहिलो साता जिसी परिवार यो ठाउँ छोड्दैछ। ‘हेर्दाहेर्दै चार पुस्ताको सम्झना छोडेर जानुपर्ने अवस्था आयो,’ जिसीले भने, ‘यो ठाउँ छोडेर जानुपर्ला सोचेकै थिइनँ, परिस्थितिले यस्तै बनायो।’ जिसीका दुई छोरा र तीन छोरी छन्। दुई छोरा काठमाडौंमा काम गर्छन्। छोरीहरूको विवाह भइसकेको छ। दसैँको दिन पनि उनको घर सुनसान थियो। श्रीमती नवीनासँग दसैँको दिन उनी एक डोको कपडा बोकेर एक घण्टा टाढा पर्ने बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जभित्रको धारापानी धुन जाँदै थिए।