आयातमा कडाइले ल्याएको सबलता

हरेक वर्ष कृषिमा संलग्न रहने जनशक्ति घटेको देखिन्छ । पछिल्लो तथ्यांकनुसार नेपालमा ६० प्रतिशतको हाराहारीमा मात्र कृषिमा संलग्न रहेका पाइन्छ । स्वदेशमा रोजगारीको अभावका कारण घरखेत नै धितोमा राखेर पनि श्रमका लागि विदेशमा जान बाध्य छन् । युवा जनशक्तिको अभावका कारण पनि कृषिमा आकर्षण कम भइरहेको हो । एउटा कारण त्यो बनेको छ भने अन्य कारण भनेको बजारको अभाव, बिचौलियाको बोलवाला, भण्डारणको अभाव, मल तथा बिउको अभावजस्ता अनेकौं कारण रहेका छन् । अझै प्रस्ट रूपले भन्ने हो भने कृषि पेसालाई सम्मानजनक बनाउन नसक्दा थप समस्या सिर्जना भएको देखिन्छ । त्यसले गर्दा कृषि क्षेत्र नवयुवाको आकर्षण बन्न सकेको छैन ।

चालू आर्थिक वर्षको सात महिनामा खाद्यान्न आयात ३१ बिन्दु ४ प्रतिशतले घटेको छ । भन्सार विभागको तथ्यांकनुसार गत साउनदेखि माघ मसान्तसम्म ३४ अर्ब ६७ करोड ८४ लाख ९८ हजार रुपैयाँबराबरको खाद्यान्न आयात भएको देखिन्छ । ती खाद्यान्नमा चामल, मकै धान, गहुँ, जौ, कोदो आदि रहेका छन् । यसरी आयात कम हुनुका कारणमध्ये पहिलो धान उत्पादन वृद्धि हुनु हो भने दोस्रो कारण नेपाल सरकारबाट आयातमा गरेको प्रतिबन्ध नै हुन् । नेपाल राष्ट्र बैंकले विदेशी मुद्रा सञ्चिती जोगाउन आयातमा गरेको कडाइ र आयातमा एलसी अर्थात् प्रतितपत्र खोल्दा शतप्रतिशत नगद मार्जिन राख्नुपर्ने व्यवस्थाका कारण खाद्यान्न आयातमा कमी आएको हो ।