घुमन्ते पशुपालनलाई प्रोत्साहन गर
rajdhanidaily.com · Sun Jan 02 23:27:58 GMT 2022
गत मंगलबार परेको हिमपात र वर्षासँगै हिमाली तथा उच्च पहाडी इलाकाका पशुपालक आफ्ना भेडीगोठ र चौरीगोठसँगै न्यानोको खोजीमा पहाडको तल्लो भागतिर झरिरहेका छन् । गोठ सर्दै र न्यानोको अनुकूलता हेर्दै ठाउँठाउँमा बिसाउनीसहित उनीहरू उधौली झर्ने प्रक्रियामा छन् । पुख्र्यौली स्थानका हिसाबले पूर्वी नेपालमा बसोबास गर्दै आएका किराँत जातिमा यो प्रक्रियालाई उधौलीपर्वका रूपमा लिने गरिन्छ । इतिहासमा सीमित भइसकेको घुमन्ते पशुपालनको युग अन्त्य भए पनि नेपालको उच्च तथा तल्लो हिमाली क्षेत्रमा भने यो अवशेषका रूपमा अझै अस्तित्वमा छ ।
थोरै मात्र संख्यामा पशुपालक र तिनीहरूसँग रहेका भेंडा, च्यांग्रा तथा चौरीको संख्यालाई हेर्दा घुमन्ते पशुपालन नेपालमा मुख्य प्रवृत्तिका रूपमा भने अस्तित्वमा नरहेको स्पष्ट देखिन्छ । तर, पनि पहाडको उपल्लो भेगमा गोठ राख्ने र तल्लो भेगमा स्थायी बसोबासका लागि घर बनाउने चलन अहिले पनि मुख्य प्रवृत्तिकै रूपमा रहिरहेको छ । लेकबेंसी, घरगोठ र शिखर–औल्यान नेपालको पहाडी जनजीवनको विशेषता नै हो । यो जनजीवन प्रकृतिप्रदत्त ऋतु परिवर्तनसँगै अभिन्न रूपमा जोडिएर आएको छ । यो वर्ष पनि हिमालको तल्लो बेल्ट तथा उच्च पहाडी भूभाग हिउँले ढपक्क ढाक्न थालेपछि पशुपालक दक्षिणतिर लाग्न थालेका हुन् । हेर्दा यो प्रक्रिया निकै रोमाञ्चकारी जस्तो देखिए पनि प्रकृतिको निरंकुश र निर्मम प्रकोप मानिस र पशुकालागि सह्य र पाच्य दुवै छैन । हिउँ परिसकेपछि पशुहरूको आहारामा कमी, चरन अभाव, बाटोघाटोको अभाव, मानिसका लागि खाद्यान्नको कमी, आवतजावतको लाइफलाइनमा कटौतीआदिका कारण पनि सापेक्ष सुविधा हुने तल्लो भेगमा बसाइ सर्नुको विकल्प हुँदैन । अहिले अधिकांश भेडीगोठ बेंसीतिर झारिसकिएका छन् ।
स्रोतमा पूरा पढ्नुहोस् (rajdhanidaily.com)