जलवायु परिवर्तनले संकटमा मनाङका मौलिक घर

कुनै समय ढुंगा, माटो र काठले बनेका परम्परागत घरहरू हिमाली जिल्ला मनाङका मौलिक पहिचान र सभ्यता थिए। हिउँको भार सहजै थेग्ने र स्थानीय मौसमअनुकूल मानिने मौलिक शैलीका घर बिस्तारै इतिहास बन्दै गएका छन्। जलवायु परिवर्तनका कारण हिउँ पर्ने क्रम घट्दै वर्षा बढ्नु र अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्गमा पर्यटन व्यवसाय विस्तार हुनुका कारण मनाङका परम्परागत घरहरू तीव्र रूपमा मासिँदै छन्। आधुनिक निर्माण सामग्री प्रयोग गरेर नयाँ शैलीका घर बन्न थालेका छन्।

चामे बजारकी अनिता लामाका अनुसार पहिले जाडोयाममा बाक्लो हिउँ पर्ने भएकाले ढुंगा र माटाका घरहरू सुरक्षित, टिकाउ र स्थानीय मौसमअनुकूल मानिन्थे। तर, पछिल्ला वर्षहरूमा हिउँको सट्टा पानी धेरै पर्न थालेपछि माटोले बनेका छाना र भित्तामा चुहावट र क्षति बढेको उनी बताउँछिन्। भन्छिन्, “अहिले नयाँ घर बनाउँदा अधिकांशले जस्तापाताको छाना र आधुनिक निर्माण सामग्री रोज्छन्।” उनका अनुसार पर्यटकको बढ्दो आगमनसँगै पुराना घर भत्काएर आधुनिक होटल र लज निर्माण गर्ने क्रम पनि बढेको छ।