सहकारीमा पुँजी पर्याप्तता : नियामक सुधार र सञ्चालनगत चुनौती

बचत ऋणको मुख्य कारोबार गर्ने सहकारीका लागि नियमन गर्न हालै गठित राष्ट्रिय सहकारी नियमन प्राधिकरणद्वारा गत जेठमा जारी मापदण्डले पहिलोपटक पुँजी पर्याप्तता अनुपातलाई नियामकीय दायराभित्र अनिवार्य गरेको छ । मापदण्डको पुँजी पर्याप्ततासम्बन्धी नियमन विषयले वित्तीय कारोबारमा संलग्न जुनसुकै सहकारी संस्थाले पनि अब आफ्नो व्यावसायिक गतिविधि संस्थामा रहेको पुँजीको पर्याप्तताका आधारमा सञ्चालन गर्नुपर्ने हुन्छ । परम्परागत रूपमा समुदायका व्यक्तिलाई सेयर पुँजी बिक्री गरी सदस्य बनाई वित्तीय कारोबार गर्ने सहकारी संस्थाले अब सेयरले जोखिम बहन गर्ने विषय सदस्यमाझ शिक्षा दिनु जरुरी हुन्छ । जोखिम र मुनाफा एकअर्काका परिपूरक हुन् अर्थात् जहाँ मुनाफा वा लाभांशको आशा गरिन्छ, त्यहाँ जोखिम अवश्य हुन्छ । अझ भनौं जोखिम बहन गरेपछि मात्रै मुनाफा प्राप्ति हुन्छ । यो विषय सहकारी संस्थाका लागि भविष्यमा अवसर र चुनौती दुवै हुन सक्छन् । पुँजी पर्याप्तताका आधारमा मात्रै व्यावसायिक गतिविधि गर्न पाउने भएपछि अबका दिन संस्थाले रणनीतिक रूपमा पुँजी अनुमान (क्यापिटल बजेटिङ) गर्दा बाह्य स्रोत वा व्यक्तिलाई सेयर बिक्री गरेर पुँजी अनुपात कायम गर्ने नभई संस्थागत पुँजी निर्माणलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ ।

पुँजी पर्याप्तता आवश्यकता किन ?