नियन्त्रणबाहिर बाँदर !

बाँदरहरू जंगली जनावरहरू हुन्, जुन सहरमा बस्दैनन् र मानिसहरूबाट टाढा रहनसक्छन् । बाँदरको आयु उच्च हुन्छ र प्रजनन गर्नका लागि धेरै समय हुन्छ । उनीहरू सुनिश्चित खाना र सुरक्षाका कारण बाँच्ने राम्रो सम्भावना रहन्छ । यसबाहेक मानिसहरूले तिनीहरूलाई हनुमानसँग सम्बन्धित मान्छन् । त्यसैगरी सहरी क्षेत्रमा, मन्दिर तथा अन्य ठाउँमा बाँदरलाई गैरजिम्मेवार खाना खुवाउँदा बाँदरको त्रास बढेको छ । बाँदर आतंक भनेको भारत र श्रीलंका, नेपालमा सामाजिक र पारिस्थितिक घटनाका लागि एक सामान्य शब्द हो । यसले ग्रामीण र सहरी वातावरणमा जनसंख्याको बढ्दो उपस्थितिले बाँदर र मानिसबीच बारम्बार दुस्मनी मुठभेडहरूको वर्णन गर्छ ।

यो अवस्था वन्यजन्तु क्षेत्रहरूमा मानव अतिक्रमण र त्यस्ता जनावरहरू निर्भर हुने इकोसिस्टमको स्वास्थ्यमा ग्लोबल वार्मिङको प्रभावहरू, जसले विशेषगरी खेतहरूमा छापा मारेर मानिसहरूसँग खानाका लागि प्रतिस्पर्धालाई बढावा दिन्छ । बाँदरको खतरा हात्ती र चितुवाबीचको द्वन्द्वसँग समानान्तर छ । गाउँ मात्रै होइन, सहरवासी पनि बाँदरको त्रासमा परेका छन् । धेरै बाँदरको आबादी भएका लगभग सबै सहरमा सम्पत्ति ‘अतिक्रमण र नष्ट’ र बाँदरहरूले मानिसहरूलाई ‘लुट्ने’ प्रचुर कथाहरू छन् । सहरलाई वाइफाई सुसज्जित बनाउने योजनाका लागि राखिएका अप्टिकल फाइबर केबलहरू बाँदरहरूले प्रायः चपाउँछन् ।