नाग महिमा

नागलाई हिन्दु धर्ममा देवता समान मानिएको छ । जसमा भगवान् विष्णु शेष नागलाई नै शøया बनाएर विश्राम गर्नुहुन्छ । भनिन्छ, नागलाई पनि साउनको सोमबार नै मन पर्छ यो पर्व प्रत्येक साल श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन पर्दछ । तर, यस वर्ष भने नागपञ्चमी २५ साउन गते शुक्रबार परेको छ । यसरी नागपञ्चमीको दिन मात्र होइन हिन्दु चलनअनुसार घर बनाउन जग खन्ने बेलामा पनि सुरुमा नागदेवताको पूजा गर्ने चलन छ । यसमा पनि कतिपयले त आफ्नो घरमा नाग देवताको स्थापना गरेर हरेक सोमबार घरका मूलीले पूजा गर्ने पनि चलन छ । जो कोहीको घरमा यसरी नागको स्थापना गरेको हुन्छ ।

त्यो घरमा हेरेको शुभकार्य गर्नुअघि, चाडपर्वलगायत हरेकमा सबैभन्दा पहिले नाग देवताको पूजा गर्ने र भाग छुट्याउने चलन पाइन्छ । योसँगै कतिपयले त आफ्नो भाकल पूरा गर्न अर्थात् आफ्नो काम वा मनोकामना पूरा गर्न भगवान्सँग भाकल गर्ने र त्यो कामना पूरा भएपछि चाँदी, सुन वा फलामको नागको स्वरूप चढाउने गरेको पाइन्छ । फलतः नागपञ्चमीका दिन नागको पूजा गर्दा मानिसले विभिन्न जात र आकृतिका सर्पका चित्र र मूर्ति बनाएको, सर्पका चित्रहरू टाँसेको, सर्पलाई दूधको धारा दिएको अथवा सर्पकै चित्रहरू रथमा राखेर जात्राहरू चलाएको आदि हामीले देखेका छौं । यसले हाम्रो सांस्कृतिक धारणामा नाग भनेको सर्प हो । यसर्थ, सर्पको पूजा गरेपछि वर्षदिनसम्म सर्पको डर हुँदैन भन्ने छाप परेको देखिन्छ ।