गृह प्रशासनको जिम्मेवारी

सर्वसाधारण जनताले नागरिकता वितरण, राहदानीदेखि विभिन्न कागजात बनाउँदा अनावश्यक दुःख र झन्झट व्यहोर्नुपर्ने स्थिति अहिले पनि अन्त्य हुन सकेको छैन । गृह प्रशासनका कर्मचारीहरु अरु कर्मचारी समूहको तुलनामा व्यवहारतः आफूलाई उपल्लो र शक्तिशाली दर्जाका कर्मचारीको रुपमा बुझ्ने र बुझाउने गर्दछन् । शक्ति र सत्ताको अनुभूत गर्ने गृह मन्त्रालयका कर्मचारीहरुले कुन हदसम्म लापरबाही गर्छन् भन्ने एउटा ठोस उदाहरण हो, दावा छिरिङलगायत विदेशीले नेपाली नागरिकता पाएको विषय । सुन तस्करीका अभियोग लागेका ६ जना विदेशी नागरिकले नेपाली नागरिकता लिएको विषयले गृह प्रशासनका कर्मचारीहरुले नागरिकता वितरणमा कुन हदसम्म लापरबाही गर्ने गरेका छन् भन्ने सबैका सामु छर्लंग गरिदिएको छ ।

नागरिकता भनेको राज्यसँगको व्यक्तिको सम्बन्धको प्रमाणपत्र हो, राज्यले उपलब्ध गर्ने सबै प्रकारको सेवा र सुविधाको आधार हो । हाल थुनामा रहेका दावा छिरिङसहित विदेशी नागरिकले नागरिकता पाएको विषयलाई आधार लिएर गृह प्रशासनका सम्पूर्ण कर्मचारीले लापरबाही गर्ने गरेका छन् भने सामान्यीकरण गर्न त मिल्दैन । न त त्यस्तो अनुमान नै गर्न सकिन्छ । सर्वसाधारणले नागरिकता लिन जिल्ला प्रशासन कार्यालय जाने क्रममा अनेक झन्झटसँगै व्यक्तिगत जीवनसँग जोडिएको अनेक विषय सोधेर हैरान बनाउने गरेको धेरैको अनुभव रहेको छ । भएको कागजातलाई हेरेर निर्णय नगर्ने र नभएको कागजात खोजेर हरेक सेवाग्राहीलाई अनावश्यक शंका गर्ने प्रशासनका अधिकारीहरुको स्वाभाविक स्वभाव नै भइसकेको छ । यस किसिमको भोगाइको सापेक्षतामा दावा छिरिङलगायतले नेपाली नागरिकता पाएको सूचनाले आखिर तिनीहरुले नागरिकता कसरी पाए होलान् भन्ने जो–कोहीको मनमा सहरुपमा प्रश्न उठ्ने गर्छ ।