हिन्दमहासागरीय घेराबन्दीमा चीन

विश्व कूटनीतिमा घेराबन्दी र गोलाबन्दी चरम रूपले बढिरहेको छ । गठबन्धनको क्रमभंगता कूटनीतिको दिनचर्या भइरहेको छ । अमेरिकी नेतृत्वमा पश्चिमा शक्तिको घेराबन्दी, रसिया–चीनबीच बढ्दो गठजोड र मध्यएसियामा चीनको सक्रियताजस्ता परिघटनाहरूले गर्दा कूटनीतिमा व्यापक बहस र विमर्श भइरहेको छ । आर्थिक शिथिलीकरणका बीच कूटनीति सडकीकरण भइरहेको छ । यही परिवेशमा कूटनीतिको अभ्यास ट्रान्सएटलान्टिक (यूरोप) बाट ट्रान्सप्यासिफिकमा (एसिया) मा अवतरित भएको छ । हुन त ट्रान्सप्यासिफिक (एसिया) आर्थिक हिसाबले अब्बल हुनुकै कारणले सामरिक कसरत पनि प्रचूर मात्रामा देखिन्छ ।

विश्वको दोस्रो आर्थिक शक्ति चीन हुनु, तेस्रो शक्ति जापान हुनु, पाँचौं शक्ति भारत हुनु र पूर्वी एसियाका मुलुकहरू (आसियान) मा आर्थिक स्थायित्व हुनुजस्ता कारणहरूले गर्दा कूटनीतिको अर्जुन दृष्टि पनि एसियामा नै रहेको छ । वर्तमान परिवेशमा जी–सेभेनको अध्यक्षता जापानले गर्नु र जी–ट्वान्टीको अध्यक्षता भारतले गर्नु पनि एउटा महत्वपूर्ण घटना हुनगएको छ । यस अर्थमा समेत एसियाप्रति सञ्चार जगत्को अभिरूची बढेको देखिन्छ । अपेक्षाकृत जापानका प्रधानमन्त्री किसिदाको २१ मार्च २०२३ को दुईदिने भारत यात्रालाई विश्व सञ्चार जगत्ले महत्वपूर्ण स्थान दिएको छ । यसका विभिन्न आयाम छन् । जापान र भारतबीच वार्षिक सम्मेलन सन् २००६ देखि नै सुरु भएको छ ।