बागलुङका ३० हजार बालबालिका र किशोरकिशोरीलाई दादुराविरुद्धको खोप लगाइने

यहाँका ३० हजार बालबालिका र किशोरकिशोरीलाई दादुराविरुद्धको खोप लगाइने भएको छ। बितेको केही महिना अगाडि ढोरपाटन नगरपालिकामा महामारीको रूपमा फैलिएको दादुराको जोखिम कम गर्न छिमेकी पालिकाहरूमा समेत खोप अभियान सञ्चालन गर्न लागिएको प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय बागलुङले जनाएको छ।

बागलुङका तमानखोला गाउँपालिका, निसीखोला गाउँपालिका, बडिगाड गाउँपालिका र गलकोट नगरपालिकाका ३० हजार बालबालिकालाई असार १ गतेदेखि दादुराविरुद्धको खोप लागउने प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय बागलुङका प्रमुख प्रविण शर्माले बताए। ‘गत फागुनमा ढोरपाटनमा महामारीको रूपमा फैलियो, अहिले त्यो नियन्त्रणमा त आएको छ तर पूर्ण नियन्त्रणमा आएको मान्नका लागि ४२ दिनसम्म कुनै पनि संक्रमण नभेटिएको हुनुपर्ने भन्नेछ,’ उनले भने, ‘ढोरपाटनमा नियन्त्रण भएपछि पछिल्लो समय निसीखोलाबाट हप्ता दश दिनमा फाट्टफुट्ट आएको छ। यसले गर्दा पनि हामी अब सतर्क हुनुपर्ने देखिएको छ।’

अहिले चार वटा पालिकाका ३० हजार बढी बालबालिका र किशोरकिशोरीलाई दादुराविरुद्धको खोप लगाउने उनले बताए। ‘हामीलाई जिल्लाभर नै खोप सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यकता छ, तर बजेट अभाव र खोप उपलब्धता लगायत कुराले गर्दा यस पटक बढी जोखिम भएका निसीखोला, तमानखोला, बडिगाड र गलकोटमा असार १ गतेबाट यो अभियान सञ्चालन गर्दैछौं,’ प्रमुख शर्माले भने, ‘बडिगाडले ३ गतेबाट ७ गतेसम्म सञ्चालन गर्छौं भन्नुभएको छ। मनसुनको ममयमा एकैचोटी महामारीको अवस्था नआओस् भन्नका लागि खोप अभियान चलाउन थालिएको हो।’

पश्चिम बागलुङका चारवटा पालिकामा रहेका ६ महिनादेखि १९ वर्षमुनिका ३० हजार बालबालिका र किशोरकिशोरीलाई दादुराविरुद्धको खोप लगाउन साढे दुई सय स्वास्थ्यकर्मी र दुई सय स्वयंसेवक परिचालन हुने शर्माले बताए। यस पटक अभियान सञ्चालन गर्दा छुटेका पाँच वटा पालिकामा आगामी आर्थिक वर्षमा खोप व्यवस्थापन गरिने उनी बताउँछन्। ढोरपाटन नगपालिकामा महामारीकै बेलामा खोप अभियान चलाइएको प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय बागलुङका खोप सुपरभाईजर राजु खत्रीले बताए।

‘ढोरपाटनका झण्डै ६ हजारलाई हामीले यस अगाडि नै खोप लगाइसकेका छौं,’ उनी भन्छन्, ‘तुलनात्मक रूपमा हेर्दा पश्चिम बागलुङमा दादुराको बढी जोखिम देखिएकाले यताबाट अभियान सञ्चालन गर्न थालेका हौं।’ दादुराबाट संक्रमितहरू अधिकांश १० वर्षमाथिका भेटिएकाले ६ महिनादेखि १९ वर्षमुनिकालाई लक्षित गरिएको खत्रीले बताए।

‘ढोरपाटन नगरपालिका र अन्यमा पनि दादुराबाट प्रभावितहरूको उमेर दश वर्षभन्दा माथि उन्नाइस वर्षभित्रको देखियो,’ खत्री भन्छन्, ‘हामीले अनुसन्धान गर्ने क्रममा त्यतिबेलाका धेरै बालबालिका दादुराविरुद्ध खोप लगाउन छुटेका कारण यसरी प्रभावित भएको निष्कर्ष निकालेर यो उमेर समुहलाई लक्षित गरी अभियान चलाउन थालेको हो।’ जनचेतनाको अभाव, पारिवारिक आर्थिक अवस्था, सामाजिक परिवेश लगायतका कारणबाट विगतमा खोपबाट धेरै छुटेको देखिएको उनले बताए।

‘१० वर्ष अगाडि खोपको व्यवस्था त थियो, तर जसरी पनि अनिवार्य लगाउनैपर्ने भन्ने व्यवस्था नहुँदा र सचेतनाको अभावले पनि धेरै खोपबाट वञ्चित भएका छन्,’ उनले भने, ‘९ महिनामा लगाउनुपर्ने भएकाले पनि धेरै अभिभावकले भुल्ने र खोप लगाए नलगाएको केही प्रमाण नहुने हुँदा पनि समस्या देखिएको छ।’ यही सन् २०२६ मा नेपाललाई दादुरा रुवेला मुक्त देश घोषणा गर्ने तयारी भए पनि पछिल्लो समय बागलुङ सहित अन्य १० वटा जिल्लामा समेत दादुराको संक्रमण फैलिएको छ।

‘नेपाललाई यही २०२६ मा दादुरा रुबेलामुक्त देश घोषणा गर्ने तयारी थियो, अहिले बागलुङ र अन्य १० वटा जिल्लामा पनि यो आउटब्रेक भएको छ,’ उनले भने, ‘नेपालमा मात्रै होईन बङ्गलादेशमा समेत महामारीको रुपमा फैलिएको छ।’ ढोरपाटनमा पहिलो पटक बाहिरबाट आएको व्यक्तिबाट सरेको उनी बताउँछन्।

‘यो भाइरसको संक्रमण एकदमै छिटो फैलिन्छ, एक जनाले १८ जनालाई सार्नसक्ने हुन्छ। पहिले भारतबाट आएको किशोरबाट सरेको देखियो। अहिलेसम्म पनि पूर्ण नियन्त्रण भयो भन्न सकिने अवस्था छैन,’ खत्रीले भने। ज्वरो आउने, रुघाखोकी लाग्ने, शरीरमा रातो बिबिरा देखिने भएमा दादुराको लक्षण हुनसक्ने भएकाले तत्काल स्वास्थ्य संस्थामा पुग्नुपर्ने उनी बताउँछन्।

Follow @nagarik_news