परनिर्भरता कम गर्न ध्यान देऊ
rajdhanidaily.com · Wed Jul 27 00:38:36 GMT 2022
हरेक वर्ष परनिर्भर बन्दै गएको नेपालले गत वर्ष मात्र १९ खर्ब २० अर्ब ४४ करोड ८३ लाखबराबरका उपभोग्य सामान आयात गरेको तथ्यांक सार्वजनिक भएपछि यसले देश अब आत्मनिर्भरताको बाटोमा फर्कन सक्छ कि सक्दैन भन्ने गम्भीर प्रश्न खडा गरिदिएको छ । परनिर्भरता बढ्दै छ भन्ने सबैलाई थाहा नै थियो । यो लुकेको वा लुकाइएको कुरा पनि थिएन । तर, गत वर्ष भने परनिर्भरताको बिन्दु निकै पर पु्गिसकेको वास्तविकता सार्वजनिक हुन गयो । भन्सार विभागको गत आर्थिक वर्ष २०७८÷७९ को तथ्यांकले १२ महिनामा नेपालले अहिलेसम्मकै नयाँ रेकर्ड कायम गर्दै यति ठूलो रकमको उपभोग्य सामान खरिद गरेर पूर्णरूपमा पराश्रित हुँदै गएको यथार्थ सतहमा ल्याइदियो । हालका दिनमा देशको अर्थतन्त्र निकै संकटोन्मुख हुँदै गएको बेलामा स्वदेशी उत्पादित वस्तुहरूको निर्यात गरी यसलाई धराशायी हुनबाट रोक्न सक्ने नेपालको हैसियत देखिएन । यसले निरन्तर हुँदै आएको व्यापार घाटालाई नै थप मलजल गरिरहेको देखियो । अघिल्ला वर्षहरूको तुलनामा गत वर्ष देखिएको असीमित आयातले व्यापार घाटा चुलीमा पु¥याइदिएको छ । यस्तो अवस्थामा विदेशी मुद्रा सञ्चिति हुने कुरा रहेन ।
तथ्यांक केलाएर हेर्दा अघिल्लो वर्षभन्दा २४ दशमलव ७२ प्रतिशतले आयात बढेपछि अर्को वर्षमा यो अनुपात स्वाभाविक रूपमा दोब्बर हुने देखिन्छ । किनकि, नेपालमा उत्पादन घट्दो छ । आयात दिन गुणा र रातचौगुणा बढेर गइरहेको छ । कम्प्युटरसहित निर्माण सामग्री सबै विदेशबाट आयात गरिरहँदा खाद्यान्न र सौन्दर्य प्रशोधनका सामान आयातमा निकै बढोत्तरी भइरहेको छ । सरकारले यसको रोकथामका लागि उचित कदम चाल्न पनि सकिरहेको छैन । केही सामान आवश्यकताभन्दा उच्च आयात भएको भन्दै त्यसमाथि प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गरे पनि सामान आउने क्रम भने रोकिएको छैन । तर, सरकारले प्रतिबन्ध लगाएको भन्दै उल्टै ती सामानमा अथाह मूल्यवृद्धि हुन गएको छ । कतिपय अवस्थामा त यस्तो परिस्थिति सिर्जना गरेर सरकारले प्रतिबन्धित भनेर सम्बन्धित व्यापारी तथा कम्पनीहरूबाट कमिसन लिएर मूल्य बढाएको आरोप पनि बजारमा चलिरहेको छ । एकातिर देश परनिर्भर बन्दै जाने र अर्कोतिर कालाबजारी झाँगिदै जाने यस्तो दुईधारे दुष्परिणति अन्त्यका लागि सरकारले समयमै उचित कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकता देखापरिसकेको छ ।
स्रोतमा पूरा पढ्नुहोस् (rajdhanidaily.com)