विविधता पस्कँदै नेपाली रङ्गमञ्च

‘पचास रुपियाँको तमसुक’, ‘गाउँको आवाज’ जस्ता नाटक गाउँघरमा साँझपख देखाइन्थे । दलहरूमाथि प्रतिबन्ध लागेको पञ्चायतकालीन त्यो समयमा यस्तै सडक नाटक जनचेतना जगाउने आधार थिए । अनि मनोरञ्जनका माध्यम पनि । महिला पात्रहरू नभेटिएर पुरुषहरू नै लिपिस्टिक, गाजल लगाएर अभिनय गर्थे । दसैँतिहारको छेक पारेर गाउँघरमा अन्य नाटक पनि हेर्न पाइन्थ्यो । रेडियो नेपालबाट शनिबार दिउँसो प्रसारण हुने नाटकको पनि उस्तै क्रोज थियो त्यो बेला ।

पहिलो पटक नाटकघरभित्रै पसेर नाटक हेरेको चाहिँ स्कुले जीवनको अन्त्यतिर हो । नाटकघर चाहिँ चितवनको नारायणी कला मन्दिर थियो । तर नाटकको नाम थाहा भएन । २०४७/४८ तिर काठमाडौँमा माधव घिमिरेलिखित ‘मालती मङ्गले’ हेरेको थिएँ– सायद राष्ट्रिय नाचघर, जमलमा । धेरैपछि काठमाडौँको रातोपुलस्थित आरोहण गुरुकुलमा ग्रिसेली नाटककार सोफोक्लिजको वियोगान्त नाटक ‘इडिपक्स रेक्स’ को नेपाली संस्करण हेर्ने मौका मिल्यो । बुबालाई मारेर आफ्नी आमासँग बिहे गर्न अभिशप्त राजा इडिपसको दर्दनाक अन्त्यको साक्षी बनेर बाहिरिँदाको त्यो उकुसमुकुस भयानक थियो । ढुक्कै काठमाडौँ बस्न थालेपछि नाटक हेर्ने तीव्रता अरू बढ्दै गयो । विशेष गरी पछिल्लो एक दशकमा यो व्रmम अरू बढ्यो । नहेरिएका नाटकबारे पनि चासो रह्यो र नाटकका विषय, शैलीबारे थोरबहुत चाख बढ्दै गयो ।