पैसाको चलखेल

निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूले मतदातालाई आफूतिर तान्न सक्दो प्रयास गर्छन्। मत खिच्न विभिन्न आश्वासन दिन्छन्। निर्वाचनमा त्यसलाई स्वाभाविकै मान्नुपर्छ। आफू निर्वाचित भए जनताको सेवामा खटिने वाचा गर्छन् उम्मेदवार। गाउँठाउँको विकास निर्माण गर्ने प्रतिबद्धता गर्छन्। खासमा निर्वाचनमा उम्मेदवारको इमान्दारी, प्रतिबद्धता र दृष्टिकोणमाथि कसी लाग्नुपर्छ। त्यसैका आधारमा मतदाताले आफ्ना प्रतिनिधि रोज्ने हो। तर, चुनावको विकृति कस्तो भने उम्मेदवारहरू आफ्ना विचार, दृष्टिकोण र प्रतिबद्धता अनि आफ्नो योग्यता र इमानबाट होइन पैसा खर्चेर मतदाता आकर्षित गर्न लाग्छन्। यस्तो विकृति लामो समयदेखि नै नेपाली राजनीति र चुनावमा देखिँदै आएको छ।

२०४८ सालदेखि नै पैसाले मत किन्ने चलन छ। जसै नेपाली समाजको चेतनामा गुणात्मक वृद्धि पनि भएको छ, तर पैसाले मत किन्ने विकृति झनै झ्याँगिँदै गएको छ। पैसाले नै मत किन्ने परिपाटी झ्याँगिँदै जाँदा दलहरूले पनि पैसा खर्चन सक्ने व्यक्ति खोजीखोजी उम्मेदवार बनाउने गरेका छन्। जसले निष्ठाको राजनीति गर्‍यो, आदर्शका पदचाप पछ्यायो, तिनीहरू उम्मेदवार बन्न ‘अयोग्य’ सावितजस्तो हुँदै गएका छन्। प्रश्न के हो भने किन कसैले पैसा खर्च गरी गरी पार्टीबाट उम्मेदवारीको टिकट लिन्छ ? किन पैसा खर्च गरी गरी मतदातासँग मत किन्छ ? पक्कै पनि ऊ निर्वाचित भएपछि त्यसको असुलउपर गर्न लाग्छ, लाग्छ। अनि भ्रष्टाचार गर्छ। शासन, प्रशासनतिर मौलाएको भ्रष्टाचारले त्यसरी राजनीतिमा पनि राइँदाइँ गरिरहेको छ। त्यसैले जनताले अपेक्षाको गरेको परिवर्तन हुन सकेको छैन।