महिला हिंसा र बोक्सीको आरोप

बोक्सी के हो र यो कसरी उत्पन्न हुन्छ भन्ने कुरा कसैलाई थाहा छैन । यो अन्धविश्वास र रुढिवादी अहिलेको एक्काइसौँ शताब्दीको युगमा पनि समाजले भोगिरहेको छ र रुढिवादकै भरमा बोक्सी तन्त्रलाई उचालिरहेको छ । मानव सभ्यताले उब्जाएको बोक्सी हुन्छ भन्ने कुरामा मलाई चाहिँ विश्वास लाग्दैन । यस्ता कुरामा विश्वास नगर्नेहरू धेरै छन् । आजको युगमा यस्ता कुरामा अल्झनु पनि उचित होइन । जहाँ अशिक्षा छ, गरिबी छ, त्यहाँ यस्ता खाले आरोप–प्रत्यारोपहरूले ठाउँ पाएको हुन्छ । शिक्षा र कानुनको जानकारी नहुनेहरूबाट यस्ता खाले आरोप–प्रत्यारोपहरू आउने गर्दछ । भनौँ नेपालका कतिपय स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरू नै निरक्षर छन् र उनीहरूमा कुनै पनि नियम–कानुनको ज्ञान छैन । यिनीहरूबाट पनि यस्ता खाले गतिविधिहरू भैरहेका हामी पाउँछौँ । जब जनप्रतिनिधिहरू नै यस्ता आरोप–प्रत्यारोपमा संलग्न भई महिलामाथि हिंसा गर्छन् र हिंसात्मक कार्यमा आफैँ संलग्न हुन्छन् भने योभन्दा अराजक र दण्डनीय काम अरु के होला ?

बोक्सीको आरोपमा २०५८ सालमा महोत्तरीको जलेश्वरनजिकको मटिहानीस्थित सिमरदही गाउँकी मरनीदेवी साहलाई अमानवीय यातना दिएर शुरु भएको हो । त्यति बेलादेखि अहिलेसम्मको अवस्थामा पनि महोत्तरीमा बोक्सीको आरोपमा महिलामाथि अनेक तरहका हिंसा कायमै छ । २०५८ सालमा जब मरनीदेवीलाई बोक्सीको आरोपमा मलमूत्र खुवाएर ज्यादती गरियो त्यो समयमा एक जनप्रतिनिधि तत्कालीन गाउँ विकास समितिका उपाध्यक्षको समेत प्रत्यक्ष संलग्नता थियो । देशभर व्यापक चर्चाको विषय बनेको यो घटनाले तत्कालीन सरकारसमेत तरंगित बनेको थियो । मानव अधिकारकर्मीहरूको दबाबमा सरकारले दोषीहरूउपर बाध्य भएर कारबाही गर्नुपरेको थियो । मानव अधिकारकर्मीहरूसँग जनकपुरस्थित नेपाल समाचारपत्रको संवाददाताको हैसियतमा पीडित महिला मरनीदेवीको घरमा यो लेखक पनि पुगेको थियो र त्यहाँको सो घटनाका बारेमा विस्तृतरूपमा बुझ्ने मौका पाएको थियो । प्रहरीले पनि त्यति बेला पीडितका तर्फबाट जाहेरी लिन नमानी पीडकहरूलाई उन्मुक्ति दिने तयारीमा थियो तर पछि चर्को दबाब आएपछि बाध्य भएर पीडितको जाहेरी लिएर पीडकहरूलाई कारबाहीको दायरामा ल्याएको थियो ।