हिंसाको दर्शक बन्ने सामाजिक मनोविज्ञान

समाज भनिने एकाइको कमजोरी एक निरन्तर प्रक्रिया हो । जब मार्सल म्याकलुहानले ग्लोबल भिलेजको परिकल्पना गरे, उनले आशा गरे कि गाउँका गुणहरू विश्वमा प्रतिबिम्बित हुनेछन् । गाउँको सामूहिक चरित्र छ । मानिसहरू एउटै भाषा बोल्छन्, समान लुगा लगाउँछन् र सामूहिक रूपमा चाडपर्वहरू मनाउँछन् । सहरहरू व्यक्तिवादी छन् । त्यसैले, गाउँमा संस्कृति जन्मन्छ र त्यहीँ फस्टाउँछ भनिन्छ । संसार विश्वव्यापी भयो तर गाउँ बन्न सकेन । गाउँमा सहयोग गर्ने नैतिक साहस सहरमा पाइँदैन ।

समाजमा मानिस झनझन् दर्शक बन्दै गएको छ । श्रोता पनि यस्तो हुन्छ जसमा विवेक, विचार र बुद्धिले काम गर्दैन । जो घटना देखेर सहयोग गर्न होइन, ज्यान बचाउन दौडिन्छन् । घटनालाई आफ्नो मोबाइलको क्यामेरामा कैद गर्ने दौडमा कयौंपटक उनी हराउँछन् । मान्छे त्यस्तो होइन । मानिस सामाजिक छ । आवश्यक पर्दा अर्को व्यक्तिलाई मद्दत गर्न इच्छुक हुन्छ । तर, बिस्तारै समाजको मनोविज्ञान बदलिएको छ । अहिले मानिस असामाजिक बन्दै गएको छ । मानिस भर्चुअल संसारमै सीमित छ । फेसबुकमा उनले अपरिचित व्यक्तिको दुर्दशामा दुःख व्यक्त गर्छन् तर वास्तविक जीवनमा कसैलाई सहयोग गर्दा आफू समस्यामा परेको देखिन्छ ।