खाडी क्षेत्रमा तीन जना मारिएको घटनापछि भारत र अमेरिकाका विदेशमन्त्रीबिच फोन संवाद

खाडी क्षेत्रमा अमेरिकी नौसेनाले गरेको कारबाहीमा तीन जना भारतीय नाविकको मृत्यु भएपछि भारत र अमेरिकाबिच तनाव बढेको छ।

ओमानको तटमा भारतीय चालक दलका सदस्य रहेका तीन वटा व्यावसायिक जहाजहरूमा आक्रमण भएको र त्यसमध्ये जुन १० मा भएको आक्रमणमा तीन भारतीय नाविक मारिएका हुन्। यस घटनाप्रति कडा आपत्ति जनाउँदै भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरले अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोसँग फोनमा कुरा गरेर कडा विरोध व्यक्त गरेका छन्।

विदेशमन्त्री जयशंकरले सामाजिक सञ्जाल ट्विटर (एक्स) मा लेख्दै व्यावसायिक जहाजहरूलाई लक्षित गरेर गरिएको यस्तो घातक कारबाही कुनै पनि हालतमा जायज नभएको कुरा रुबियोलाई प्रस्ट पारेको जानकारी दिएका छन्। यसै विषयलाई लिएर भारतले दिल्लीस्थित अमेरिकी दूतावासका चार्ज डी अफेयर्स (कार्यवाहक राजदूत) लाई बोलाएर दोस्रो पटक कडा कूटनीतिक विरोध दर्ता गरिसकेको छ।

यसैबिच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि गम्भीर आरोप लगाएका छन्। ट्रम्पले इरानले होर्मुजको जलमार्ग (स्ट्रेट अफ होर्मुज) बाट गुड्ने भारतीय जहाजहरूमा ड्रोन आक्रमणको प्रयास गरेको दाबी गरेका छन्। उनले इरानको यस्तो कदम पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य भएको र इरानले तुरुन्तै आफ्नो अडान परिवर्तन गर्नुपर्ने बताएका छन्। अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) ले व्यावसायिक जहाजहरूमा आक्रमण गर्न खोज्ने धेरै इरानी ड्रोनहरूलाई खसालेको र हाल उक्त जलमार्ग समुद्री यातायातका लागि खुला रहेको जनाएको छ।

अर्कोतर्फ, अमेरिका र इरानबिच युद्ध अन्त्यका लागि भइरहेको वार्ता सकारात्मक दिशामा अघि बढेको संकेत मिलेको छ। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले अमेरिकासँगको सम्झौता ‘कहिल्यै यति नजिक’ नपुगेको बताएका छन्। उनले होर्मुजको जलमार्ग र रोक्का गरिएको सम्पत्ति फुकुवा गर्ने जस्ता विषयमा प्रारम्भिक सहमति भइसकेको तर आणविक दस्ताबेज र प्रतिबन्धहरू हटाउने बारेमा अझै केही बाधाहरू बाँकी रहेको उल्लेख गरे। सम्भावित सम्झौताको एक भागका रूपमा २४ अर्ब डलर बराबरको इरानी सम्पत्ति फुकुवा गरिने चर्चा पनि चलेको छ।

यद्यपि, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भने इरानले सम्झौताको विवरण राज्य मिडियामा चुहावट गरेको आरोप लगाउँदै त्यसलाई ‘नक्कली समाचार’ को संज्ञा दिएका छन्। ट्रम्प प्रशासनले सम्झौतामा हस्ताक्षर नभएसम्म सबै विवरण गोप्य राख्न निर्देशन दिएको छ। अमेरिका र इरानबिच मध्यस्थता गरिरहेका पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले दुवै पक्ष शान्ति सम्झौताको अन्तिम र सहमत पाठमा पुगेको तर आगामी चरणहरूलाई अन्तिम रूप दिन बाँकी रहेको बताएका छन्।

होर्मुजको जलमार्गमा देखिएको अवरोधका कारण अमेरिकामा इन्धनको मूल्य र यातायात लागत बढेको छ, जसले गर्दा सुपरमार्केटहरूमा सामान महँगो हुन थालेको छ। मत सर्वेक्षणहरूका अनुसार अमेरिकामा यो युद्ध अत्यन्तै अलोकप्रिय छ र आधाभन्दा बढी जनता यसको विरोधमा छन्। राजनीतिक र आर्थिक दबाबका कारण राष्ट्रपति ट्रम्प यो द्वन्द्वबाट बाहिर निस्कन इच्छुक देखिएका छन्, त्यसैले उनी एकातर्फ इरानलाई धम्की दिइरहेका छन् भने अर्कोतर्फ सम्झौताको नजिक पुगेको दाबी गरिरहेका छन्।

यसैबिच, लेबनानमा इजरायली आक्रमण जारी छ। मार्चदेखि यता इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा तीन हजार ७११ जनाको मृत्यु भइसकेको छ। अधिकारीहरुका अनुसार ११ हजार ४८३ जना घाइते भएका छन्। इजरायलले लेबनानी क्षेत्रबाट आफ्नो आकाशमा प्रवेश गर्न खोजेको शंकास्पद हवाई लक्ष्यलाई रोकेको दाबी गरेको छ।

यता संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्ले गत हप्ता दक्षिणी लेबनानमा एक सर्बियाली शान्ति सैनिकको हत्या भएको घटनाको कडा निन्दा गरेको छ। मार्च महिनामा इजरायलले आक्रमण तीव्र पारेयता शान्ति सैनिक मारिएको यो सातौँ घटना हो। एजेन्सी

Follow @nagarik_news