राउटे समुदायमा छैन महिनावारी विभेद

दैलेख : कर्णालीमा फिरन्ते जीवनयापन गर्ने समुदाय हो, राउटे। उनीहरूको आफ्नै संस्कृति, परम्परा, रहनसहन, भेषभूषा र रीतिरिवाज छ। लोपोन्मुख राउटे नागरिक दक्षिण एसियाको एकमात्र अन्तिम भ्रमणशील समुदाय हो। आफ्नै मान्यता तथा मौलिकताभित्र रही जीवनयापन गरिरहेका राउटे आधुनिक समाजबाट टाढै छन्। जंगल, वन्यजन्तु र प्रकृतिसँग निकट छन्। समुदायभित्र विभेद र वर्ग विभाजन छैन। यो नै राउटेको पहिचान हो।

उनीहरूको अर्को पहिचान हो, समुदायमा ‘महिनावारी विभेद’ नहुनु। कर्णाली र सुदूरपश्चिममा महिनावारी विभेद (छाउपडी) बस्ने चलन व्याप्त छ। महिनावारी भएको अवधिमा महिलाहरू बहिस्कृत हुने, छाउगोठ र गाई–भैंसी बाँध्ने गोठमा बस्नुपर्ने बाध्यता छ। विभिन्न किसिमको विभेद, हिंसा र अमानवीय व्यवहार खेप्नुपर्छ। महिनावारी हुँदा छाउगोठमा बसेकै कारण कयौले अनाहकमै ज्यान गुमाइसकेका छन्। तर, राउटे समुदायका महिलाहरू महिनावारी हुँदा छाउगोठ भने बस्दैनन्।