एक करोड ५० लाख भ्युज भएको बालेनको भिडियो डिलिट गर्न माग गर्दै उजुरी

काठमाडौं– हाल प्रधानमन्त्रीका रूपमा कार्यरत बालेन (वालेन्द्र शाह) को १२ वर्ष पुरानो र्याप ब्याटल सामग्रीलाई लिएर नयाँ वहस प्रारम्भ भएको छ । उक्त भिडिओ सामग्रीविरुद्ध साइबर ब्युरोमा उजुरी परेपछि अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता तथा सामाजिक उत्तरदायित्वबीच सन्तुलनको विषय फेरि चर्चामा आएको हो ।

उजुरीकर्ताहरूले उक्त भिडिओमा प्रयोग भएका शब्दहरू महिला तथा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक (एलजिबिटिक्यू) समुदायप्रति अपमानजनक र घृणास्पद रहेको दाबी गरेका छन् । उनीहरूले यस्ता अभिव्यक्तिले समाजमा नकारात्मक सन्देश फैलाउने र संवेदनशील समुदायप्रति विभेद बढाउने खतरा रहेको उल्लेख गरेका छन् ।

तर अर्कोतर्फ, केहीले यसलाई कलाकारको विगतको सिर्जनात्मक अभिव्यक्तिका रूपमा पनि हेर्नुपर्ने तर्क अघि सारेका छन् । उनीहरूका अनुसार समय, सन्दर्भ र व्यक्तिको विकासक्रमलाई पनि ध्यानमा राखेर मूल्यांकन गरिनुपर्ने धारणा छ ।

यस घटनाले सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिहरूका विगतका अभिव्यक्तिहरू कति हदसम्म उत्तरदायी ठहरिनुपर्छ भन्ने प्रश्नसमेत उठाएको छ । साथै, डिजिटल प्लेटफर्ममा पुराना सामग्रीको प्रभाव र त्यसको सामाजिक उत्तरदायित्वबारे पनि बहस तीव्र बनेको छ ।

कानुनी रूपमा पनि यस विषयले चासो बढाएको छ । उजुरीमा संविधानले सुनिश्चित गरेको समानता र सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने अधिकारमाथि असर परेको दावी गरिएको छ भने विद्युतीय कारोबार ऐनअन्तर्गत आवश्यक अनुसन्धान र कारबाहीको माग गरिएको छ ।

यसबीच, उक्त भिडिओ हटाउने, सार्वजनिक माफी माग्ने र क्षतिपूर्तिसम्बन्धी मागहरू पनि अघि सारिएका छन् । अब साइबर ब्युरोको अनुसन्धानले यस विषयलाई कुन दिशामा लैजान्छ भन्ने प्रतीक्षामा सरोकारवाला पक्षहरू रहेका छन् ।

यो घटनाले नेपालमा डिजिटल सामग्री, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र सामाजिक उत्तरदायित्वबीचको सीमारेखा कति संवेदनशील छ भन्ने कुरालाई पुनः उजागर गरेको छह।