ऐतिहासिक सराँय नाच : कतै संकटमा, कतै संरक्षणको प्रयास

गुल्मी । पहाडी जिल्लाका कोतघर र देवीका शक्तिपीठहरूमा सराँय नाच भएको छ । खुँडा, भाला, तरबार, ढाललगायतका घरेलु हतियार नचाएर युद्धको झल्को दिनेगरी पञ्चेबाजासहितको तालमा सराँय नाचिन्छ । गुल्मी, अर्घाखाँची, प्युठान, पाल्पा, स्याङ्जालगायतका पहाडी जिल्लाका शक्तिपीठमा दसैंको भोलिपल्टबाट पूर्णिमासम्म सराँय नाच्ने प्रचलन छ । गुल्मीमा सराँय नाच अधिकांश ठाउँमा संकटमा पर्दै गएको छ भने कतिपय ठाउँमा संरक्षणको प्रयास गरिएको छ ।

पछिल्लो समय नाच्ने कम र हेर्ने धेरै हुँदै गएका छन् । अहिले सराँय नाच हेर्नेको भिड लाग्छ तर नाच्ने मान्छे हुँदैनन् । पहिलेपहिले सराँय नाच्न पालो नपाइने ठाउँमा समेत अहिले सराँयको गोल पुग्दैन । ‘यो चौरमा पनि पहिले नाच्ने ठाउँ नै हँुदैनथ्यो तर अहिले धेरै मान्छे देखिँदैनन्,’ धुर्कोट गाउँपालिका–४ जैसिथोकस्थित बाहुनगाउँमा त्रायोदशीका दिन सराँय खेल्न आएका स्थानीय फर्सबहादुर पोखरेलले भने, ‘पहिलेभन्दा धेरै कम रमाइलो लाग्न थालेको छ ।’